Tuần đầu tháng 4 đem đến hai tín hiệu rõ ràng cho cuộc đua robotaxi. Waymo công bố mở dịch vụ tại Nashville, thành phố thứ 11 ở Mỹ có taxi không người lái của hãng. Tesla cho biết Cybercab đã bắt đầu được sản xuất tại nhà máy Austin.
Đặt hai thông tin cạnh nhau, cục diện cạnh tranh hiện ra khá rõ: Waymo đang mở rộng một dịch vụ đã vận hành trên đường công cộng, còn Tesla đang đặt kỳ vọng vào một mẫu xe và mô hình nền tảng vẫn cần được chứng minh.
Waymo tăng từ 100.000 lên 500.000 chuyến mỗi tuần
Waymo hiện thực hiện 500.000 chuyến đi trả phí không người lái mỗi tuần. Con số này mới chỉ đạt 100.000 chuyến vào tháng 8/2024.
| Thời điểm | Chuyến trả phí mỗi tuần |
|---|---|
| Tháng 8/2024 | 100.000 |
| Tháng 2/2025 | 200.000 |
| Tháng 8/2025 | 250.000 |
| Tháng 12/2025 | 450.000 |
| Tháng 3/2026 | 500.000 |
Đây là các chuyến chạy hoàn toàn không có tài xế an toàn, trên đường công cộng. Đồng CEO Tekedra Mawakana nói Waymo đặt mục tiêu vượt 1 triệu chuyến mỗi tuần vào cuối năm 2026.
Nashville còn đáng chú ý vì Waymo chọn hợp tác với Lyft. Người dùng có thể gọi xe Waymo ngay trong ứng dụng Lyft, không cần tải ứng dụng Waymo riêng hay đăng ký danh sách chờ. Nếu kênh này được nhân rộng, Waymo có thể tận dụng tệp khách hàng sẵn có của Lyft và giảm đáng kể chi phí thu hút người dùng khi mở thành phố mới.
Tesla dồn trọng tâm vào Cybercab
Ở phía Tesla, thông điệp tháng 4 là Cybercab đã được đưa vào sản xuất tại Austin. Cùng lúc, Model S và Model X, hai dòng xe đầu bảng đã bán hơn một thập kỷ, đang đi đến hồi kết.
Đó là một tín hiệu hành động: Tesla muốn rời câu chuyện xe điện hạng sang truyền thống để chuyển sang xe không người lái và robot hình người Optimus.
Cybercab không có vô lăng, cũng không có bàn đạp. Mẫu xe này được thiết kế ngay từ đầu cho lái xe tự hành, với giá mục tiêu dưới 30.000 USD. Nhưng để chạy trên đường, Tesla vẫn cần cơ quan liên bang Mỹ phê duyệt vì xe không có thiết bị điều khiển tiêu chuẩn. Quy trình này mới và thời điểm chưa rõ.
Dịch vụ robotaxi thực tế của Tesla hiện vẫn dùng Model Y. Ngày 22/1, Tesla ra mắt dịch vụ gọi xe không có nhân viên an toàn ở ghế trước tại Austin, nhưng quy mô còn nhỏ và chỉ hoạt động trong một số khu vực.
So với Waymo, Tesla còn khoảng cách ở nhiều mặt:
- Quy mô: Waymo đạt 500.000 chuyến mỗi tuần, còn Tesla mới ở giai đoạn khởi đầu.
- Thành phố: Waymo đã có mặt tại 11 thành phố, trong khi dịch vụ thương mại của Tesla hiện chỉ có ở Austin.
- Pháp lý: Waymo đã được phép vận hành hoàn toàn không người lái tại nhiều bang; Cybercab vẫn chờ phê duyệt liên bang.
- Dữ liệu: Tesla có hàng triệu xe đang chạy và lượng dữ liệu lái xe lớn hơn Waymo rất nhiều, nhưng biến dữ liệu đó thành hệ thống không người lái an toàn là chuyện khác.
Tesla còn chịu sức ép ngoài công nghệ
Tiến độ kỹ thuật chậm không phải vấn đề duy nhất của Tesla.
Mức thuế 145% của Trump với hàng Trung Quốc đang gây áp lực trực tiếp lên Tesla, với khoảng một phần tư số xe sản xuất tại Mỹ có thể bị ảnh hưởng. Sau khi Trung Quốc công bố thuế trả đũa, Tesla đã ngừng nhận đơn đặt Model S và Model X tại Trung Quốc.
Vai trò của Elon Musk tại DOGE cũng gây làn sóng phản đối của người tiêu dùng ở một số thị trường châu Âu và Mỹ. Biểu tình tại showroom và phá hoại xe là những vấn đề Tesla trước đây chưa từng gặp ở quy mô như vậy.
Các nhà phân tích cho rằng giá cổ phiếu Tesla đã tách xa nền tảng kinh doanh hiện tại. Nhà đầu tư đang đặt cược vào công nghệ tương lai, không phải doanh số xe hôm nay. Luận điểm đó có đứng vững hay không phụ thuộc vào việc Cybercab có thể ra đường đúng hạn hay không.
Nếu lịch trình Cybercab cứ bị lùi đi lùi lại, đó sẽ là một điều rất, rất tệ, một nhà phân tích ngành nhận định.
Hai công ty theo hai mô hình kinh doanh
Điểm dễ bị bỏ qua là Waymo và Tesla thực ra đang theo đuổi hai logic kinh doanh khác nhau.
Waymo là mô hình nhà vận hành: tự mua xe, tự vận hành tài xế AI, tự chạy đội xe và tự định giá. Mô hình này tiêu tốn nhiều vốn, nhưng Waymo kiểm soát trọn vẹn từng chiếc xe trong mạng lưới.
Tesla muốn đi theo mô hình nền tảng: bán xe cho chủ xe, để chủ xe cho phép Tesla đưa xe vào mạng robotaxi khi không sử dụng, rồi chia sẻ doanh thu. Nếu thành công, chi phí biên của Tesla sẽ rất thấp vì chi phí xe do người tiêu dùng gánh.
Điều kiện là FSD thật sự đạt mức tự hành hoàn toàn không cần giám sát, và quy định liên bang cho phép xe không vô lăng chạy trên đường công cộng.
Nửa cuối năm 2026 sẽ có những câu trả lời quan trọng: Waymo có đạt 1 triệu chuyến mỗi tuần hay không, và khi nào Tesla có giấy phép cho Cybercab chạy trên đường. Đây là hai mốc đáng theo dõi nhất của thị trường lái xe tự hành trong năm nay.
Nguồn: Waymo opens robotaxi service in Nashville, partners with Lyft (TechCrunch); Waymo's skyrocketing ridership in one chart (TechCrunch); The final days of the Tesla Model X and S are here. All bets are on the Cybercab. (TechCrunch); Tesla to begin Cybercab production in April, Musk claims (TechCrunch); Battered by tariffs and boycotts, CocoLoop; Tesla really needs a robotaxi launch (Fortune)