Trung Quốc biến mất khỏi danh sách FSD của Tesla sau ba tháng

Ngày 21 tháng 8, website Bắc Mỹ của Tesla cập nhật danh sách khu vực khả dụng toàn cầu cho FSD có giám sát, và Trung Quốc không có tên trong đó. Mười hai khu vực còn lại trong danh sách là Mỹ, Canada, Mexico, Puerto Rico, Australia, New Zealand, Hàn Quốc, Hà Lan, Litva, Estonia, Đan Mạch và Bỉ. Ba tháng trước, vào ngày 21 tháng 5, tài khoản chính thức của Tesla vừa thông báo FSD có giám sát ra mắt tại 10 quốc gia và khu vực, trong đó có Trung Quốc — và ở phiên bản danh sách đó, Trung Quốc vẫn còn tên.

Bốn ngày sau, vào ngày 25 tháng 8, có tin lan truyền rằng trung tâm dữ liệu tại Thượng Hải mà Tesla chuẩn bị cho việc đưa FSD vào Trung Quốc đã bị bỏ trống, đội ngũ liên quan đã rút hết. Tesla không đưa ra phản hồi công khai nào về cả việc điều chỉnh danh sách lẫn tin đồn này.

Chín mươi hai ngày giữa lúc vào và ra khỏi danh sách

Ba ngày sau thông báo ngày 21 tháng 5, website Tesla Trung Quốc đổi tên gọi thống nhất từ "FSD" thành "Hỗ trợ lái Tesla", cụm từ "lái xe tự hành hoàn toàn" bị gỡ khỏi các trang tiếng Trung. Cách tính phí cũng đổi cùng lúc: trước đó chủ xe Trung Quốc phải trả một lần 64.000 nhân dân tệ để mua trọn gói, sau ngày 21 tháng 5 chuyển sang thuê bao hàng tháng từ 499 đến 699 nhân dân tệ. Quyền lợi của những người đã mua trọn gói trước đó sẽ được xử lý ra sao, theo các báo cáo công khai đến nay vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng, và đây cũng là điểm gây tranh cãi nhiều nhất trong các nhóm chủ xe những ngày qua.

Số người thực sự dùng được không nhiều. Phiên bản FSD V13 trước đó từng mở thử nghiệm phạm vi hẹp cho 24 mẫu xe Tesla nội địa, với khoảng hơn 5.000 chủ xe tham gia. Tesla giao hàng trăm nghìn xe mỗi năm tại Trung Quốc, nên con số 5.000 giống quy mô một đợt kiểm chứng nội bộ hơn là một sản phẩm đã được triển khai rộng. Cũng vì quy mô nhỏ, việc rút khỏi danh sách lần này gây thiệt hại thực tế về tính năng không nhiều, chủ yếu ảnh hưởng đến kỳ vọng.

Vòng lặp huấn luyện không giải quyết được khâu phê duyệt

Xét về chuẩn bị, Tesla không hề chậm ở phía phần cứng và huấn luyện. Ngày 6 tháng 2, Phó chủ tịch Tesla Đào Lâm (Grace Tao) công bố trung tâm huấn luyện AI tại Lingang, Thượng Hải đã đi vào vận hành, hoàn thiện toàn bộ chuỗi thu thập — lưu trữ — huấn luyện — triển khai — lặp lại dữ liệu; về dữ liệu bản đồ, Tesla đang hợp tác với Baidu. Theo cách diễn đạt trên website chính thức, việc đẩy FSD ra thị trường Trung Quốc vẫn phải chờ hoàn tất toàn bộ quy trình phê duyệt quản lý trong nước.

Việc phê duyệt phải vượt qua ba vấn đề đan xen nhau: dữ liệu vận hành phải được lưu trữ tuân thủ toàn bộ trong nước; bản đồ độ chính xác cao phải do bên có tư cách cung cấp; chiến lược phía xe phải được thích ứng lại theo điều kiện đường sá và luật giao thông trong nước. Trong ba việc này, trung tâm huấn luyện tại Lingang giải quyết được việc thứ ba, còn quyền quyết định hai việc đầu không nằm trong tay Tesla. Điều này giải thích một hiện tượng nhìn có vẻ mâu thuẫn — năng lực tính toán và vòng lặp dữ liệu đã sẵn sàng, nhưng tính năng vẫn chưa thể phát hành.

Khung pháp lý đang dày lên

Cùng khoảng thời gian đó, các quy định trong nước về lái xe tự hành đang được bổ sung nhanh chóng. Cấp độ L3 đã có tiêu chuẩn quốc gia bắt buộc, dự thảo sửa đổi Luật An toàn giao thông đường bộ bổ sung riêng một chương về xe tự hành, việc phân định trách nhiệm và xử lý vi phạm — vốn còn mơ hồ trước đây — bắt đầu có quy định rõ ràng. Với các hãng nội địa, quy định rõ ràng là con đường để có được giấy phép lưu hành; còn với Tesla, cùng loạt quy định đó trước hết trở thành một ngưỡng phải điều chỉnh lại, vì hệ thống mà hãng vận hành tại Trung Quốc được huấn luyện bằng dữ liệu và điều kiện đường sá nước ngoài.

Tính sơ qua về thời gian: từ lúc vào danh sách đến lúc bị gỡ khỏi danh sách cách nhau 92 ngày, và việc thúc đẩy các văn bản quy định nói trên cũng tập trung quanh khoảng thời gian này. Một bên là khung pháp lý đang định hình, một bên là hãng nước ngoài quyết liệt nhất lại lùi một bước — sự trùng hợp về thời điểm này nhiều khả năng không phải ngẫu nhiên.

Vẫn chưa phải là "không bao giờ"

Danh sách trên website vẫn có thể được sửa lại, và Tesla cũng chưa từng nói sẽ từ bỏ. Bên tiết lộ tin cho rằng FSD khó có thể triển khai trong nước trong vài năm tới, nhưng câu này chỉ đến từ chính tin đồn đó, Tesla không xác nhận, nên cần nhìn nhận với một mức độ dè dặt nhất định. Điều chắc chắn hiện tại chỉ là 12 khu vực còn lại trong danh sách, cùng một sự chờ đợi không có mốc thời gian. Với những chủ xe Trung Quốc đã bỏ tiền mua, khả năng dùng được tính năng này trong năm nay đã ở mức khá thấp.

Nguồn tham khảo: Danh sách khu vực khả dụng trên website Bắc Mỹ của Tesla, cnBeta, CocoLoop, BT Caijing, Sina Finance; số lượng khu vực khả dụng, các mẫu xe thử nghiệm trong nước và quy mô chủ xe tham gia, hai mức giá đều đã được đối chiếu từng mục theo các báo cáo công khai.