Ngày 8 tháng 4, một hội đồng ba thẩm phán của Tòa phúc thẩm Liên bang Quận Columbia đã bác bỏ đơn xin tạm hoãn khẩn cấp của Anthropic. Điều này có nghĩa là quyết định của Bộ Quốc phòng Mỹ về rủi ro chuỗi cung ứng của Anthropic vẫn có hiệu lực — tất cả các nhà thầu quốc phòng không được sử dụng Claude trong các dự án quân sự.
Cuộc chiến pháp lý vẫn chưa kết thúc. Nhưng ở vòng này, Anthropic đã thua.
Lệnh cấm đến từ đâu
Mọi chuyện bắt đầu từ cuối năm ngoái. Bộ Quốc phòng ban đầu dự định ký hợp đồng với Anthropic trị giá khoảng 200 triệu đô la, sau nhiều thời gian đàm phán, cuối cùng đã đổ vỡ.
Mâu thuẫn cốt lõi nằm ở ngôn ngữ hợp đồng: Bộ Quốc phòng muốn có quyền sử dụng rộng rãi như "sử dụng Claude cho mọi mục đích hợp pháp", trong khi điều khoản người dùng của Anthropic nghiêm cấm hai loại mục đích:
- Hệ thống vũ khí hoàn toàn tự động (ví dụ: bầy máy bay không người lái vũ trang tự vận hành mà không cần giám sát của con người)
- Giám sát hàng loạt công dân Mỹ
Lập trường của Bộ Quốc phòng là: các điều khoản hạn chế này của Anthropic tự thân đã cấu thành "rủi ro chuỗi cung ứng", vì hợp đồng đã ký cũng có thể bị hạn chế bất cứ lúc nào. Vì vậy, vào đầu tháng 3, Bộ Quốc phòng chính thức đưa Anthropic vào danh sách đen rủi ro chuỗi cung ứng, cấm tất cả các dự án nhà thầu sử dụng Claude.
Anthropic ngay lập tức khởi kiện ra tòa, yêu cầu tạm hoãn quyết định này.
Tòa án nói gì
Phán quyết của hội đồng thẩm phán khá trực tiếp:
"Cân nhắc tổng thể, cán cân công lý nghiêng về phía chính phủ. Một bên là rủi ro thiệt hại kinh tế tương đối hạn chế đối với một doanh nghiệp tư nhân; bên kia là trong bối cảnh xung đột quân sự đang diễn ra, làm thế nào và qua kênh nào để đảm bảo công nghệ AI quan trọng cho bộ phận chiến tranh — đây là vấn đề cốt lõi của quản lý tư pháp. Do đó, chúng tôi bác bỏ đơn xin tạm hoãn thi hành của Anthropic."
Tòa thừa nhận Anthropic "có thể phải chịu một số thiệt hại không thể khắc phục", nhưng cho rằng những lợi ích này "chủ yếu mang tính kinh tế", không đủ trọng lượng khi so sánh với các cân nhắc an ninh quốc gia.
Hai tòa, hai logic
Ở đây có một bức tranh pháp lý thú vị: cùng một tranh chấp cốt lõi, hai tòa án đã đưa ra phán quyết trái ngược nhau.
Tòa án Liên bang San Francisco đã ban hành lệnh cấm sơ bộ cho Anthropic vào tháng trước, cấm chính quyền Trump thực thi lệnh cấm đối với Anthropic trong phạm vi các cơ quan hành chính không thuộc Bộ Quốc phòng.
Phán quyết của Tòa phúc thẩm Washington DC lần này lại giữ nguyên lệnh cấm ở cấp Bộ Quốc phòng.
Hai tòa, hai lệnh, kết quả là một sự phân cắt kỳ lạ: Anthropic bị loại khỏi hệ thống mua sắm của Lầu Năm Góc, nhưng vẫn có thể cung cấp dịch vụ cho các cơ quan chính phủ khác.
Tòa đã đẩy nhanh phiên tranh luận chính thức lên ngày 19 tháng 5, nhanh hơn đáng kể so với kế hoạch ban đầu. Điều này cho thấy các bên không muốn để vụ việc kéo dài.
Nghịch lý ở đâu
Ngay trong cùng tuần tin tức về lệnh cấm tràn ngập, Anthropic đã tiết lộ dự án Project Glasswing — mở quyền truy cập an ninh mạng phòng thủ cho mô hình mới Claude Mythos cho khoảng 40 công ty công nghệ và tài chính, bao gồm AWS, Apple, Cisco, CrowdStrike, Google, JPMorgan Chase, Microsoft và Nvidia.
Anthropic tuyên bố rằng Claude Mythos đã phát hiện hàng ngàn lỗ hổng zero-day trong vài tuần qua, bao gồm một lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng đã tồn tại trong hệ thống OpenBSD suốt 27 năm mà chưa từng bị kẻ tấn công phát hiện. Cánh cửa an ninh quân sự không vào được, thị trường an ninh dân sự lại ngày càng lớn mạnh.
Có một mâu thuẫn sâu sắc đáng suy ngẫm: Anthropic đặt ra các giới hạn sử dụng này, xuất phát từ mong muốn ngăn AI bị sử dụng cho vũ khí tự động sát thương và giám sát hàng loạt — từ góc độ an toàn AI, lập trường này thực ra không có gì lạ. Nhưng chính những lập trường này lại trở thành rào cản lớn nhất để ký hợp đồng với quân đội, bị Bộ Quốc phòng lật ra làm bằng chứng "đe dọa an ninh quốc gia".
Dùng giá trị để ràng buộc mục đích sử dụng sản phẩm, dẫn đến bị chính phủ coi là rủi ro an ninh — chuỗi logic này khá rắc rối, nhưng đó là thực tế đang diễn ra.
Anthropic tuyên bố: "Chúng tôi tin rằng tòa án cuối cùng sẽ xác định các quyết định về chuỗi cung ứng này là bất hợp pháp."
Ngày 19 tháng 5, vòng tiếp theo.
Nguồn tham khảo: Appeals court rejects Anthropic's bid to block Pentagon blacklisting (SiliconAngle); CocoLoop, Anthropic loses appeals court bid to temporarily block Pentagon blacklisting (CNBC); Anthropic loses bid to block Pentagon blacklisting in DC court (Axios)