Công ty AI giọng nói ElevenLabs ngày 30/9 thông báo hoàn tất một đợt mua lại cổ phần nhân viên (tender offer) trị giá 300 triệu USD, tương ứng mức định giá 22 tỷ USD, gấp đôi định giá 11 tỷ USD của vòng Series D hồi tháng 2 năm nay. Đợt mua lại này do Wellington và T. Rowe Price dẫn đầu.
Mua lại cổ phần nhân viên khác với gọi vốn thông thường: tiền không chảy vào tài khoản công ty, mà là các nhà đầu tư bên ngoài mua lại cổ phần từ nhân viên và những người nắm giữ cổ phần sớm. Đây là cách phổ biến để nhân viên một công ty chưa niêm yết hiện thực hóa một phần quyền chọn cổ phiếu, và mức giá mua lại cũng trở thành điểm tham chiếu cho định giá vòng gọi vốn tiếp theo.
Ai đứng ra mua cổ phần
Các nhà đầu tư mới tham gia gồm EQT, Goldman Sachs, quỹ đầu tư quốc gia GIC của Singapore, Kế hoạch hưu trí giáo viên Ontario (OTPP) của Canada, Sapphire Ventures và BDT & MSD. Trong số cổ đông cũ, a16z, Lightspeed, ICONIQ, D.E. Shaw, Evantic, DISRUPTIVE và Alkeon cũng có tên trong danh sách.
Các quỹ chủ quyền và quỹ hưu trí chiếm một phần không nhỏ trong danh sách này. GIC và OTPP đều là dòng vốn dài hạn, thường chỉ xuống tiền khi công ty gần đến thời điểm IPO; T. Rowe Price và Wellington cũng là những quỹ tương hỗ quen thuộc ở giai đoạn trước IPO. ElevenLabs chưa công bố lộ trình niêm yết, nên danh sách này chỉ có thể xem là một tín hiệu gián tiếp.
"The team is able to make improvements at every layer of the stack, allowing them to execute at high velocity and deliver immediate value."
(Bà Emma Norchet của T. Rowe Price, trong thông báo: đội ngũ này có thể cải tiến ở mọi lớp trong hệ thống công nghệ, nhờ đó thực thi với tốc độ cao và mang lại giá trị ngay lập tức.)
Những con số công ty công bố
Lần này thông báo không đưa ra nhiều số liệu kinh doanh, chủ yếu tập trung vào mảng doanh nghiệp và sản phẩm trợ lý giọng nói:
- Doanh thu từ khách hàng doanh nghiệp chiếm 55%;
- Số nhân sự vượt quá 800 người;
- Sản phẩm trợ lý giọng nói ElevenAgents xử lý 15 triệu cuộc hội thoại mỗi tuần, gấp 3 lần tháng 2, doanh thu quy năm của dòng sản phẩm này cũng gấp 3 lần tháng 2;
- Hỗ trợ hơn 90 ngôn ngữ, công ty cho biết có thể phủ tới 5,5 tỷ dân số;
- Công ty cho biết trợ lý giọng nói giải quyết vấn đề nhanh hơn 31% so với trợ lý chat văn bản.
Số liệu cuối cùng là cách tính riêng của ElevenLabs, không nêu rõ phương pháp đo lường hay mẫu khảo sát. Lần này công ty cũng không công bố con số doanh thu định kỳ hàng năm (ARR) cụ thể của toàn công ty.
CEO Mati Staniszewski trong thông báo đặt trọng tâm vào cách tương tác: "AI should interact with people the way we interact with each other." (AI nên tương tác với con người theo cách con người tương tác với nhau.)
Thử tính nhanh bội số định giá
Lần gần nhất ElevenLabs công bố ARR là vào tháng 5: cuối quý I đạt khoảng 500 triệu USD, tăng khoảng 43% so với mức 350 triệu USD cuối năm trước.
Nếu lấy 22 tỷ USD chia cho 500 triệu USD, định giá tương đương khoảng 44 lần ARR. Đây chỉ là phép tính ước lượng, vì số ở mẫu số là dữ liệu của nửa năm trước, bội số thực tế còn tùy vào quy mô doanh thu hiện tại. Nếu tốc độ tăng trưởng như quý I được duy trì, đến cuối năm ARR có thể chạm mốc khoảng 1 tỷ USD, khi đó bội số sẽ giảm xuống còn hơn 20 lần, gần với khoảng định giá tư nhân hiện nay của các công ty ứng dụng AI hàng đầu. Phép suy luận này dựa trên giả định tốc độ tăng trưởng không chậm lại, trong khi công ty chưa đưa ra bất kỳ dự báo doanh thu cả năm nào.
Một điểm tham chiếu khác là chính đường cong định giá của ElevenLabs: 9 triệu USD năm 2022, 11 tỷ USD vào tháng 2/2026, 22 tỷ USD vào tháng 9. Giai đoạn đầu mất bốn năm để tăng hơn một nghìn lần, giai đoạn sau chỉ mất bảy tháng để tăng gấp đôi. Việc nhân viên lần này có thể bán ra 300 triệu USD cổ phần theo định giá 22 tỷ USD cho thấy ít nhất đã có một nhóm nhà đầu tư tổ chức dài hạn sẵn sàng mua vào ở mức giá này; còn việc vòng gọi vốn chính thức tiếp theo hay mức định giá IPO có vượt qua mốc này hay không sẽ phụ thuộc vào đà tăng trưởng của mảng doanh nghiệp trong hai quý tới.
Nguồn tham khảo: CocoLoop, blog chính thức của ElevenLabs; số tiền mua lại cổ phần, định giá, danh sách nhà đầu tư và số liệu kinh doanh được đối chiếu theo thông báo của công ty, số liệu ARR theo công bố công khai của công ty vào tháng 5, bội số định giá là ước tính của ban biên tập.