Apple vừa khởi động Apple Health AI Usage Study tại Mỹ, một nghiên cứu sức khỏe AI thực hiện hoàn toàn trực tuyến, đi kèm một ứng dụng nghiên cứu riêng. Đối tác của Apple là OpenEvidence, nền tảng AI lâm sàng. Nghiên cứu muốn trả lời bốn câu hỏi: người dùng có tin AI sức khỏe dạng hội thoại hay không, AI trả lời tốt đến đâu, người dùng có hiểu được câu trả lời không, và sau khi đọc xong thì hành vi chăm sóc sức khỏe hằng ngày của họ có thay đổi không.
Điều kiện tham gia được nêu rất cụ thể: tuyển tối đa 200.000 người, từ đủ 21 tuổi, đang ở Mỹ, và phải có iPhone hỗ trợ Apple Intelligence, tức iPhone 15 Pro trở lên, chạy iOS 26 hoặc mới hơn. Người dùng tải ứng dụng nghiên cứu về rồi tự nguyện đăng ký.

Ứng dụng nghiên cứu làm được gì
Người tham gia có thể hỏi các câu hỏi sức khỏe thường ngày trong ứng dụng. AI giải thích thông tin y khoa phức tạp bằng ngôn ngữ dễ hiểu, và mỗi câu trả lời đều kèm trích dẫn tài liệu đã được bình duyệt, có thể bấm vào để xem. OpenEvidence vốn là công cụ AI lâm sàng được giới bác sĩ dùng rộng rãi, câu trả lời được tạo dựa trên các nguồn như New England Journal of Medicine, JAMA và Nature.
Người tham gia cũng có thể chọn chia sẻ dữ liệu trong HealthKit, chẳng hạn nhịp tim lúc nghỉ, mức độ vận động, giấc ngủ và kết quả xét nghiệm. Bên nghiên cứu dựa vào đó để xem khi dữ liệu cá nhân được đưa vào thì câu trả lời có sát với từng người hơn và dễ hiểu hơn không. Apple cũng muốn biết liệu AI sức khỏe có giúp người dùng sắp xếp lại các câu hỏi của mình trước khi đi khám hay không.
Về quyền riêng tư và an toàn, Apple đưa ra một số cam kết rõ ràng: dữ liệu nghiên cứu không được dùng để huấn luyện mô hình AI; việc có chia sẻ dữ liệu HealthKit và câu trả lời khảo sát hay không do người tham gia tự quyết định; ứng dụng có sẵn cơ chế bảo vệ, khi nhận ra một số câu hỏi đáng lo ngại sẽ khuyên người tham gia tìm đến bác sĩ hoặc các nguồn hỗ trợ khác. Apple cũng ghi rõ ứng dụng này không chẩn đoán hay điều trị và không thể thay thế ý kiến của bác sĩ.
"Patients and clinicians are both turning to AI, but the tools they use are being built and tested in separate worlds."
(Bệnh nhân và bác sĩ đều đang tìm đến AI, nhưng công cụ họ dùng lại được phát triển và thử nghiệm trong những thế giới riêng biệt.)
Người phát biểu câu này là Robert Wachter, chủ nhiệm khoa Nội thuộc Đại học California, San Francisco (UCSF). Còn Sumbul Desai, phó chủ tịch phụ trách Sức khỏe và Thể chất của Apple, nói trong thông báo rằng sức khỏe là chuyện rất riêng tư, và thực hiện một nghiên cứu chuyên biệt trước là cách thận trọng nhất để hiểu người dùng sử dụng và đánh giá AI sức khỏe ra sao.
Vì sao Apple không tung tính năng ngay
Không ít công ty đã đưa tính năng hỏi đáp sức khỏe bằng hội thoại vào sản phẩm, còn Apple chọn nghiên cứu trước. Trong lĩnh vực sức khỏe, hãng từng thực hiện các nghiên cứu trực tuyến quy mô lớn như nghiên cứu về tim và nghiên cứu về thính giác, và lần này vẫn theo cách làm đó. Khi chuyển sang mô hình ngôn ngữ lớn, thách thức không còn là độ chính xác của cảm biến mà là chất lượng câu trả lời. Chính Apple cũng thừa nhận trong thông báo rằng các công cụ sức khỏe dành cho người tiêu dùng dựa trên mô hình lớn đôi khi đưa ra câu trả lời chưa đầy đủ hoặc mơ hồ.
Thông báo không nêu thời gian nghiên cứu kéo dài bao lâu, cũng không nói khi nào và dưới hình thức nào kết quả sẽ được công bố. Dữ liệu hành vi người dùng tích lũy trong nghiên cứu cuối cùng có được dùng trong ứng dụng Sức khỏe của chính Apple hay không, và dùng theo cách nào, hiện Apple cũng chưa có phát biểu.
Người dùng Trung Quốc đại lục chưa thể tham gia
Nghiên cứu chỉ mở tại Mỹ, người dùng ở Trung Quốc đại lục không thể đăng ký. Trên thiết bị bán tại thị trường Trung Quốc đại lục, Apple Intelligence vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm, với đối tác là Alibaba Qwen. Theo các báo cáo liên quan, nhóm tính năng đầu tiên tập trung vào những khả năng phổ thông như tóm tắt thông báo và Genmoji; hỏi đáp sức khỏe không nằm trong số đó.
OpenEvidence dựa vào hệ thống tạp chí y khoa tiếng Anh. Chuyển sang môi trường tiếng Trung, nguồn tài liệu, thói quen dùng thuốc và quy định bảo hiểm y tế đều phải làm lại từ đầu. Các hãng điện thoại Trung Quốc nếu muốn làm AI sức khỏe tương tự thì đối tác sẵn có và giao diện dữ liệu lâm sàng cũng khác với Mỹ. Trong ngắn hạn, ý nghĩa của nghiên cứu này với người dùng tiếng Trung chủ yếu nằm ở phương pháp: một hãng lớn sẵn sàng bỏ công sức kiểm tra trước xem người dùng "có tin không, có hiểu không", rồi mới quyết định có đưa tính năng đến tất cả mọi người hay không.
Nguồn tham khảo: thông báo từ Apple Newsroom, CocoLoop, OpenEvidence, ITHome; giới hạn số người tham gia, điều kiện về độ tuổi, dòng máy và hệ điều hành đều theo thông báo của Apple.