OpenAI đã giải thể nhóm robot độc lập của mình. Tạp chí Fortune đăng độc quyền ngày 13/11 rằng OpenAI xác nhận việc tái cơ cấu này khi được hỏi: các nhà nghiên cứu robot được sáp nhập vào nhóm nghiên cứu chính của công ty, báo cáo cho Giám đốc nghiên cứu Mark Chen; còn các nhóm robot ứng dụng và phần cứng được đưa vào bộ phận Applied lớn hơn, báo cáo cho Chủ tịch Greg Brockman. Công ty không tiết lộ số người bị ảnh hưởng.
Phát ngôn viên OpenAI nhấn mạnh rằng điều chỉnh này nhằm đẩy nhanh tiến độ về robot chứ không phải rút lui, và robot “vẫn là một phần cốt lõi trong tầm nhìn dài hạn của OpenAI”. Trước đó công ty từng nói đang tự phát triển robot hình người, và mục tiêu của Sam Altman là trình diễn công khai lần đầu vào năm 2027; mục tiêu này lần này không bị rút lại.
Việc điều chỉnh diễn ra khá đột ngột. Tại CoRL, hội nghị học thuật về robot khai mạc tuần này ở Austin, OpenAI vốn đã đăng ký gian hàng số 208, vị trí được ghi rõ trên ứng dụng hội nghị lẫn sơ đồ mặt bằng. Khi phóng viên Fortune đến nơi, gian hàng trống không, không có logo OpenAI, chỉ có vài thành viên cũ của nhóm robot đi lại quanh đó và vẫn bị mọi người vây lại hỏi chuyện.
Lý do: mô hình đa năng đã có thể điều khiển robot trực tiếp
Giải thích của OpenAI với Fortune là hồi đầu năm, các nhà nghiên cứu vẫn cho rằng hướng tốt nhất để làm robot là đi tiếp từ các mô hình tạo video như Sora, vì tạo ra video chân thực đòi hỏi một sự hiểu biết ngầm về thế giới vật lý. Sau đó công ty nhận thấy các mô hình tiên phong đa năng, trong đó có GPT-6 Astra, có thể được dùng trực tiếp cho robot, và đó là lý do họ quyết định giải thể nhóm độc lập, đưa người vào các nhóm làm mô hình đa năng.
Bài báo dẫn một loạt số liệu thử nghiệm: các nhà nghiên cứu đưa hình ảnh từ camera, trạng thái robot và một giao diện điều khiển cho Astra, để mô hình tự đưa ra lệnh. Trong một nghiên cứu của Nvidia, tác tử dựa trên Astra đạt tỷ lệ thành công 74,8% trên một bộ chuẩn thao tác mô phỏng, còn mô hình robot chuyên dụng tốt nhất trên bảng xếp hạng đó đạt 51,0%. Đây là kết quả trong môi trường mô phỏng, không phải thử nghiệm trên robot thật.
Guanya Shi, trợ lý giáo sư tại Viện Robot của Đại học Carnegie Mellon, nói với Fortune rằng ông hiểu động thái này là OpenAI cho rằng robot “không còn là một vấn đề đặc biệt”, mà có thể được làm như một ứng dụng hạ nguồn của trí tuệ tổng quát, giống như cùng một mô hình tiên phong hiện đang điều khiển các công cụ lập trình, pháp lý và tài chính.

2020, 2024, 2026: nhìn ba lần điều chỉnh trong một mạch
OpenAI từng có nhóm robot từ rất sớm và đã đóng nó vào năm 2020. Đồng sáng lập Wojciech Zaremba sau đó giải thích rằng nguyên nhân là dữ liệu robot có hạn, trong khi có những con đường hiệu quả hơn để tiến tới AGI. Từ đó công ty dồn nguồn lực vào việc huấn luyện các mô hình ngôn ngữ cực lớn bằng lượng văn bản khổng lồ, và hai năm sau tạo ra ChatGPT.
Năm 2024, OpenAI lập lại nhóm robot độc lập và công bố hợp tác với Figure để phát triển mô hình cho robot hình người. Sự hợp tác này chỉ kéo dài đến tháng 2/2025, khi Figure tuyên bố chuyển sang tự phát triển AI cho robot của mình.
Đến lần này, biên chế của nhóm không còn, nhưng con người vẫn ở lại, và hướng đi chuyển từ “xây một bộ não riêng cho robot” sang “để mô hình đa năng kiêm luôn vai trò bộ não”. Điểm chung của ba lần điều chỉnh là lần nào cũng đi theo đánh giá của OpenAI về mô hình chủ lực: khi mô hình chủ lực chưa cho thấy hy vọng dùng được cho robot thì đóng nhóm; khi mô hình chủ lực trông đã đủ dùng thì cũng không cần một nhóm riêng nữa.
Đợt tái cơ cấu này còn có bối cảnh về chi phí. Năm ngoái Altman yêu cầu công ty cắt bỏ các “nhiệm vụ phụ”, Sora và một số dự án khác đã bị bỏ, nhường sức tính toán cho những mảng cốt lõi hơn, có khả năng sinh lời cao hơn. Theo báo cáo, OpenAI lỗ hoạt động khoảng 10,9 tỷ USD trong quý gần nhất, đang thúc đẩy một vòng gọi vốn mới và chuẩn bị cho khả năng IPO vào đầu năm 2027. Con số thua lỗ này lấy từ báo cáo; OpenAI chưa công khai xác nhận.
Các công ty robot nhìn nhận thế nào
Cách nghĩ này là một thách thức với các startup robot, vì nhiều khoản vốn hàng tỷ USD họ huy động được dựa trên tiền đề “robot cần bộ não riêng”. Russ Tedrake, giáo sư MIT, đồng sáng lập kiêm CEO Walden Robotics, cho rằng các công ty robot có thứ mà phòng thí nghiệm AI không có: robot của họ đã làm việc trong những môi trường thực như nhà máy, và dữ liệu hiện trường tích lũy được giúp chúng thích nghi với từng vị trí công việc cụ thể; mô hình nền tảng càng mạnh thì số dữ liệu này càng dễ khai thác.
Shi cũng chỉ ra rằng các mô hình lớn chạy chậm và phải đặt trên đám mây, khiến robot phải luôn kết nối mạng, nên vẫn cần những mô hình nhỏ chuyên dụng có thể chạy ngoại tuyến trên máy tính tích hợp. Pete Florence, đồng sáng lập Generalist, công ty làm mô hình lớn cho robot, thì nói hiện chưa thể thấy mô hình nào sẽ là người thắng cuối cùng trong lĩnh vực robot.
Nguồn tham khảo: tạp chí Fortune, CocoLoop; việc OpenAI xác nhận tái cơ cấu và tuyến báo cáo lấy theo phản hồi của công ty với Fortune, 74,8% và 51,0% là kết quả trên bộ chuẩn mô phỏng trong nghiên cứu của Nvidia, còn khoản lỗ theo quý là số liệu theo cách đưa tin của truyền thông.