Ngày 26/10, Meta nộp hồ sơ lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) để khởi động một đợt huy động vốn cổ phần, với mục đích hướng tới hạ tầng AI và khái niệm “siêu trí tuệ cá nhân” mà hãng nhắc đi nhắc lại suốt hai năm qua. Theo cấu trúc nêu trong hồ sơ, đợt huy động gồm hai giai đoạn: trước hết là phần bảo lãnh phát hành đồng thời khoảng 35 tỷ USD, sau đó là chương trình phát hành theo giá thị trường (ATM) khoảng 60 tỷ USD, cộng lại xấp xỉ 95 tỷ USD.
Cấu trúc hai giai đoạn
Phần 35 tỷ USD của giai đoạn đầu được chia thành hai khối. Khoảng 22,5 tỷ USD là cổ phiếu phổ thông loại A, phát hành theo hợp đồng bán kỳ hạn: Morgan Stanley và Goldman Sachs đóng vai trò bên mua kỳ hạn, bán cổ phiếu ra thị trường trước, còn Meta ban đầu chưa nhận được tiền. Khoản tiền chỉ vào tài khoản khi Meta tự chọn ngày giao cổ phiếu, chậm nhất là trước ngày 19/11/2027.
Khối còn lại, khoảng 12,5 tỷ USD, là 250 triệu cổ phiếu lưu ký, mỗi cổ phiếu lưu ký đại diện cho một phần hai mươi cổ phiếu ưu đãi chuyển đổi bắt buộc Series A. Quyền ưu tiên thanh lý dự kiến của mỗi cổ phiếu ưu đãi là 1.000 USD, mức cổ tức chỉ được ấn định khi định giá, và cổ phiếu ưu đãi sẽ bị buộc chuyển thành cổ phiếu phổ thông vào khoảng ngày 15/8/2029. Cổ phiếu lưu ký dự kiến niêm yết trên Nasdaq với mã METAM. Mỗi khối đều kèm quyền chọn phân bổ vượt mức trong 30 ngày: cổ phiếu phổ thông có thể tăng thêm tối đa 3,375 tỷ USD, cổ phiếu lưu ký tăng thêm tối đa 37,5 triệu cổ phiếu.
Giai đoạn hai, khoảng 60 tỷ USD, nhắm tới một loại cổ phiếu chưa được giao dịch. Ngày 21/10, Meta đã nộp điều lệ sửa đổi tại bang Delaware để lập cổ phiếu phổ thông loại C. Chương trình ATM chỉ khởi động sau khi cổ phiếu loại C bắt đầu giao dịch, theo hồ sơ dự kiến vào quý I năm 2027, và các thỏa thuận liên quan hiện vẫn chưa được ký.
Hồ sơ còn có một chi tiết khác: Nvidia, AMD và Broadcom cho biết họ có ý định đăng ký mua tối đa 5 tỷ USD trong đợt phát hành cổ phiếu phổ thông. Đây mới chỉ là ý định, không ràng buộc; ba hãng có thể mua nhiều hơn, ít hơn hoặc không mua, với điều kiện giá giống các nhà đầu tư khác. Cả ba đều đang cung cấp chip cho Meta.
Tiền có đủ dùng không
Chỉ nhìn dòng tiền thì Meta không thiếu vốn. Hồ sơ cho biết dòng tiền kinh doanh chín tháng đầu năm 2026 đạt 97 tỷ USD, tiền mặt và chứng khoán có thể bán cuối quý III khoảng 82 tỷ USD; doanh thu quý III đạt 64,6 tỷ USD, tăng 26% so với cùng kỳ, lợi nhuận ròng 9,9 tỷ USD, xếp hạng tín nhiệm Aa3/AA-.
Áp lực nằm ở phía chi tiêu. Meta đặt định hướng chi tiêu vốn năm 2026 trong khoảng 135 đến 145 tỷ USD. Hồ sơ nêu các trung tâm dữ liệu của hãng trải khắp 23 bang của Mỹ, có bốn cụm siêu lớn với công suất vượt 1 gigawatt, và tổng công suất hạ tầng năm nay dự kiến gần như tăng gấp đôi. Tính nhẩm, ngay cả khi dồn toàn bộ dòng tiền kinh doanh chín tháng đầu năm vào đầu tư, số tiền đó cũng chỉ vừa hơn bảy phần mười mức thấp nhất của định hướng chi tiêu vốn cả năm.
Mục đích sử dụng vốn được viết rất rộng. Tiền thu từ cổ phiếu lưu ký dùng cho “mục đích doanh nghiệp chung”, tiền thu từ cổ phiếu phổ thông sau khi giao cũng vậy, còn phần ATM thậm chí không ghi mục đích. “Trung tâm dữ liệu AI và siêu trí tuệ” là cách Meta mô tả trong phần giới thiệu hoạt động kinh doanh, chứ chưa thành một bảng phân bổ vốn cụ thể.
So với đợt của Alphabet
Cách làm này không phải do Meta khởi xướng. Hồi tháng 6, Alphabet công bố bán cổ phiếu huy động 80 tỷ USD để xây trung tâm dữ liệu AI, Berkshire đăng ký mua 10 tỷ USD, và các báo cáo thời điểm đó cho biết đợt ấy cũng dùng cổ phiếu ưu đãi chuyển đổi bắt buộc. Đặt cạnh nhau, có ba điểm khác biệt:
- Loại nhà đầu tư neo đã thay đổi. Đợt của Alphabet có nhà đầu tư tài chính như Berkshire, còn đợt này của Meta là chính các nhà cung cấp chip của hãng: tiền đi từ nhà cung cấp vào Meta, rồi quay lại nhà cung cấp dưới dạng tiền mua hàng.
- Meta lập thêm một loại cổ phiếu mới. Quyền biểu quyết của cổ phiếu loại C được sắp xếp ra sao, thông báo phát hành công khai không nói rõ, cần xem phụ lục bản cáo bạch.
- Chu kỳ thực hiện dài hơn. Việc giao kỳ hạn có thể kéo đến tháng 11/2027, ATM bắt đầu từ quý I năm 2027, nên toàn bộ số tiền sẽ về theo từng đợt.
Để củng cố câu chuyện tăng trưởng, các con số phía người dùng cũng được đưa vào hồ sơ: tính đến tháng 9, số người dùng hoạt động hằng ngày của các ứng dụng trong gia đình Meta là 3,64 tỷ; Muse trong vài tuần đầu ra mắt đã có hơn 10 triệu người dùng ở Mỹ và Canada, hơn một phần tư số người dùng hoạt động hằng tuần dùng nó để mua sắm; mỗi tuần có hơn 2 triệu doanh nghiệp dùng Business Agent, với hơn 30 triệu cuộc hội thoại mỗi tuần.
Mức cổ tức, giá phát hành và quy mô cuối cùng phải chờ công bố khi định giá. Trong khoản ý định 5 tỷ USD của ba hãng chip, rốt cuộc được thực hiện bao nhiêu thì bản thân hồ sơ không trả lời được, và Meta cũng không giải thích vì sao chọn thời điểm này để khởi động.
Nguồn tham khảo: Bản cáo bạch tự do của Meta nộp lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (đối chiếu quy mô phát hành, điều khoản cổ phiếu ưu đãi, ý định đăng ký mua và định hướng chi tiêu vốn), CocoLoop, bài của Financial Times về cấu trúc huy động vốn cổ phần của Alphabet.