Cuối tuần qua, Musk đăng liên tiếp nhiều bài trên X, nói SpaceX đã hoàn tất khoản huy động nợ 40 tỷ USD để mua GPU của Nvidia. Lý do ông đưa ra rất thẳng: SpaceX có xếp hạng tín nhiệm đầu tư, lại có hai nguồn thu là Starlink và dịch vụ phóng tên lửa, nên vay được tiền.
Trong cùng loạt bài, ông quay sang chỉ trích các công ty “neocloud” sống bằng việc cho thuê sức mạnh tính toán cao cấp, và dự đoán nhóm này sẽ bị loại hàng loạt.
"The 200+ neoclouds are going to see guppy-level death and consolidation."
(Hơn 200 công ty neocloud sẽ chết hàng loạt như cá bảy màu rồi bị sáp nhập.)
Có người đoán ông đang chuẩn bị cho một thương vụ thâu tóm giá rẻ. Musk sau đó đáp rằng SpaceX sẽ không mua bất kỳ công ty neocloud nào, và dùng từ “vô nghĩa” để mô tả ý tưởng này.
“Hoàn tất” thực chất nghĩa là gì
Bloomberg đặt dấu hỏi với cách nói “đã hoàn tất”. Theo người am hiểu vụ việc, cuộc đàm phán về giá của khoản nợ vẫn đang diễn ra và tính đến tối Chủ nhật theo giờ New York thì chưa được định giá; từ các bài đăng của Musk cũng không thể biết nhà đầu tư đã chấp nhận điều kiện lãi suất hay chưa. SpaceX không giải thích thêm về điểm này.
Cấu trúc được báo cáo tiết lộ như sau: khoản huy động nằm trong một pháp nhân ngoài bảng cân đối, do Atlas SP, đơn vị được Apollo hậu thuẫn, quản lý; Goldman Sachs dẫn dắt việc thu xếp, PIMCO từng cân nhắc tham gia, và nợ được phát hành riêng lẻ theo Quy tắc 144a. Trong một bài đăng khác, Musk bổ sung rằng phần lớn là nợ có thể trả trước hạn, còn số GPU tương ứng dự kiến về vào quý I và quý II năm sau.
Giám đốc tài chính của SpaceX, Bret Johnsen, cho biết công ty vẫn đang trao đổi với các bên cho vay về việc vay thêm, đồng thời muốn giữ xếp hạng đầu tư. Nguyên văn lời ông là "We have a lot of conviction that we are going to be able to do this in a very measured fashion", tức là công ty tin rằng có thể làm việc này một cách thận trọng, từng bước.
Cửa huy động vốn của các neocloud đang hẹp lại
Phát biểu của Musk rơi vào một thời điểm nhạy cảm. Ông viết rằng trong vài tuần qua, thị trường nợ gần như đã đóng cửa với mọi công ty “rời khỏi trung tâm dữ liệu AI thì không còn doanh thu ra hồn”.
Dữ liệu thị trường phần lớn khớp với nhận định này. Các chiến lược gia tín dụng của Goldman Sachs trước đó thống kê rằng chênh lệch lợi suất trái phiếu lợi suất cao liên quan đến AI từng nới rộng 25 điểm cơ bản chỉ trong một ngày, lên mức kỷ lục 360 điểm cơ bản so với trái phiếu kho bạc Mỹ; trái phiếu của các neocloud và nợ liên quan đến các phòng thí nghiệm tiên phong được xếp vào nhóm chịu thiệt hại nặng nhất. Cổ phiếu CoreWeave hôm thứ Sáu tuần trước giảm hơn 11%, và giá hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) của hãng bị truyền thông mô tả là gần mức khó khăn tài chính. Theo The Information, khoản phạt giao hàng chậm mà bên thuê trung tâm dữ liệu yêu cầu đã tăng từ khoảng 1 triệu USD mỗi ngày hồi đầu năm lên hơn 5 triệu USD mỗi ngày.
Sự tự tin của SpaceX đến từ báo cáo quý III: mảng AI lần đầu có lãi và ngày càng bán nhiều sức mạnh tính toán của trung tâm dữ liệu Memphis cho các phòng thí nghiệm AI bên ngoài và các nhà cung cấp đám mây quy mô lớn. Nhìn từ góc khác, bản thân SpaceX cũng đang làm đúng nghề của một neocloud, chỉ khác là phía sau có doanh thu từ Starlink và dịch vụ phóng làm chỗ dựa.
Tính nhanh tiền lãi
Có thể ước tính thô chênh lệch lợi suất nới rộng sẽ thành bao nhiêu tiền ở quy mô 40 tỷ USD: lãi suất cao hơn mỗi 1 điểm phần trăm thì tiền lãi mỗi năm tăng thêm khoảng 400 triệu USD; nếu tính theo mức nới rộng 25 điểm cơ bản trong một ngày của trái phiếu lợi suất cao AI, cùng quy mô vay sẽ phải trả thêm khoảng 100 triệu USD mỗi năm.
SpaceX có thể vay với mức giá của hạng đầu tư, rẻ hơn nhiều so với trái phiếu lợi suất cao, và đó là chỗ dựa để Musk dám nói các công ty cùng ngành sẽ “chết như cá bảy màu”. Theo số liệu đã công bố trước đó, nợ của SpaceX cuối tháng 6 vào khoảng 39,5 tỷ USD; nếu khoản nợ mới được giải ngân đủ, quy mô nợ sẽ tăng gấp đôi.
Vẫn còn hai điểm chưa chắc chắn. Thứ nhất là lãi suất cuối cùng, Bloomberg cho biết chưa chốt. Thứ hai là liệu cấu trúc ngoài bảng có lặp lại kịch bản của xAI năm ngoái hay không, khi khoản tài chính bán và thuê lại tối đa 20 tỷ USD cuối cùng vẫn có khoảng 13 tỷ USD được ghi trên sổ của SpaceX. Có lẽ phải chờ đến khi hồ sơ phát hành nợ chính thức được công bố mới thấy rõ câu trả lời cho cả hai câu hỏi này.
Nguồn tham khảo: Bloomberg, Wccftech, CocoLoop, các bài đăng của Musk trên X; báo cáo chiến lược tín dụng của Goldman Sachs dùng để đối chiếu cách tính chênh lệch lợi suất trái phiếu lợi suất cao AI, The Information dùng để đối chiếu số liệu phạt giao hàng chậm của trung tâm dữ liệu.