Microsoft đang thử nghiệm một ứng dụng AI cho Windows 11 chưa được công bố, tên dự án nội bộ là Project Pantheon. Ngược lại với cách Recall tự động chụp màn hình, ứng dụng này chỉ lưu những nội dung do người dùng chủ động chọn, rồi để AI trả lời câu hỏi dựa trên các "ký ức" đó.
Thông tin đến từ bài dùng thử của Windows Latest ngày 23/10. Tác giả tìm thấy một mục không được liệt kê công khai trong Microsoft Store, cài đặt mà không cần lời mời và dùng suốt mùa hè, trong đó có một lần dùng để lên kế hoạch cho chuyến đi biển.
Một kho ký ức lưu thủ công
Phiên bản đầu mà tác giả thử có tên Context Vault, lớp nền bên dưới gọi là Context IO; ứng dụng trước đó có tên Projects, và cái tên cũ này đến nay vẫn còn trong trang cài đặt của Windows 11.
Những thứ có thể lưu vào gồm trang web, tệp, ảnh chụp màn hình, văn bản đã sao chép, âm thanh và video. Các lối vào được trải khá rộng: tiện ích mở rộng trình duyệt, File Explorer, các ứng dụng được hỗ trợ, menu chia sẻ của Windows, công cụ chụp màn hình, Click to Do và clipboard. Trong Cài đặt > Ứng dụng > Hành động có các App Actions để lưu hình ảnh và văn bản được chọn, nhãn vẫn dùng tên Projects.
Thanh bên trái của ứng dụng có năm mục: Library, Chat, Token usage, Timeline và Connections. Nội dung chưa phân loại nằm trong "Uncategorized memories", trên máy của tác giả có 11 mục; ứng dụng cũng tự tạo các bộ sưu tập gắn nhãn Auto, trong đó một bộ tên "Weekend Plan" khá hợp lý, hai bộ còn lại lần lượt tên "None" và "null", cho thấy đây vẫn là bản dựng rất sớm.
Trang Chat đưa ra vài loại câu hỏi gợi ý: liệt kê và tóm tắt các bộ sưu tập, xem lại công việc gần đây, soạn nội dung dựa trên một bộ sưu tập, kèm một nút "Remember this". Trang Token usage riêng dùng để xem mức dùng AI.
Claude và Cursor có thể gọi tới
Bản thử nghiệm này dùng mô hình đám mây và không yêu cầu máy có NPU. Nó còn đi kèm một máy chủ MCP, qua đó các ứng dụng như Claude, Cursor có thể đọc những ký ức người dùng đã lưu. Từ năm 2025, Microsoft đã tích hợp hỗ trợ MCP vào Windows 11; Pantheon về cơ bản là gắn "kho tư liệu do người dùng tự chọn" vào bộ giao diện này.
Tác giả cho rằng mô hình cục bộ sẽ là lựa chọn tốt hơn, chẳng hạn chạy trên phần cứng như NVIDIA RTX Spark. Hai góp ý chính của anh là lưu thủ công quá rườm rà, và khi bộ sưu tập nhiều lên thì thiếu bộ lọc tử tế; theo thông tin được cho biết, tính năng lọc đang nằm trong diện cân nhắc.
Bài viết nêu một số biện pháp bảo vệ mà Microsoft đang đánh giá: mã hóa dữ liệu lưu trữ, kiểm soát truy cập theo từng ứng dụng, xác minh bằng Windows Hello giống Recall, kiểm soát cấp phép của người dùng, chính sách cho phép quản trị viên CNTT vô hiệu hóa, tích hợp vào trang cài đặt, và API cho phép ứng dụng khác đọc ký ức. Tất cả những điều này chưa được Microsoft xác nhận.
Con đường Recall đã đi
Đặt Pantheon vào cùng dòng với Recall thì sự đánh đổi khá rõ.
Recall ra mắt cùng Copilot+ PC vào tháng 5/2024, ý tưởng là cứ vài giây chụp một ảnh màn hình để người dùng sau này tìm lại nội dung đã xem bằng ngôn ngữ tự nhiên. Giới nghiên cứu bảo mật nhanh chóng chỉ ra rằng cơ sở dữ liệu ảnh chụp có thể bị đọc dễ dàng; Microsoft hoãn phát hành, chuyển sang mặc định tắt, mã hóa dữ liệu, bắt buộc mở khóa bằng Windows Hello, cho thành viên chương trình xem trước thử nghiệm trước, và đến mùa xuân 2025 mới chính thức đẩy ra. Đến nay nó vẫn chỉ dùng được trên Copilot+ PC có NPU.
Pantheon đổi hướng: không mặc định ghi lại bất cứ thứ gì, tải về riêng, không gắn với phần cứng. Cái giá là người dùng phải tự tay lưu, còn dữ liệu thì lên đám mây. Điều Recall bị chê khi ấy là "nó nhìn thấy tất cả"; câu hỏi Pantheon phải trả lời giờ đổi thành "lưu ở đâu, khi nào lên đám mây, xóa sạch bằng cách nào". Tác giả Windows Latest cũng nhắc rằng trước đó Microsoft từng cam kết Windows 11 sẽ xin phép trước khi các tác tử AI đọc tệp cá nhân.
Ý tưởng tương tự trên điện thoại đã có người làm: Mind Space của OPPO và Essential Space của Nothing đều là kiểu "người dùng chọn nội dung, AI giúp sắp xếp".
Microsoft chưa công bố Pantheon, chưa xác nhận các tính năng nêu trên, càng chưa cam kết sẽ phát hành chính thức; tính đến thời điểm đăng bài, Microsoft chưa phản hồi các thông tin liên quan, và những chi tiết trên hiện chưa thể kiểm chứng từ kênh chính thức.
Nguồn tham khảo: bài dùng thử của Windows Latest, CocoLoop, blog chính thức của Microsoft Windows; đối chiếu danh sách tính năng Context Vault, kết nối MCP và các mốc ra mắt của Recall.