Tháng 12 năm ngoái tại AWS re:Invent, Amazon đã làm một điều rất thú vị: không chỉ phát hành các mô hình mới, mà còn bó "mô hình + nền tảng đào tạo + dịch vụ tự động hóa" thành một gói bán.
Gia đình Nova 2 ra mắt bốn phiên bản cùng lúc, đồng thời ra mắt Nova Forge (cho phép doanh nghiệp đào tạo các biến thể mô hình của riêng họ) và Nova Act (tự động hóa AI ở cấp độ trình duyệt). Nhìn riêng từng phần, không có phần nào là ngôi sao sáng nhất, nhưng khi ba phần được đặt cùng nhau, bức tranh mà Amazon muốn xây dựng trở nên rõ ràng hơn.
Bốn mô hình, mỗi mô hình một nhiệm vụ
Nova 2 Lite được định vị là hiệu quả chi phí, xử lý văn bản, hình ảnh, video, hỗ trợ "độ sâu suy luận có thể điều chỉnh" – tức là có thể đặt lượng tính toán để suy nghĩ trước khi suy luận. Trong các bài kiểm tra chuẩn, hãng cho biết trong 15 bài kiểm tra, có 13 bài không thua kém Claude Haiku 4.5, so với GPT-5 Mini là 11/17, so với Gemini Flash 2.5 là 14/18.
Nova 2 Pro là mô hình hàng đầu, phân tích đa tài liệu, suy luận video, toán học phức tạp là thế mạnh của nó. Trong 16 bài kiểm tra so với Claude Sonnet 4.5, nó thắng 10 bài, so với Gemini 2.5 Pro thì đạt 15/19 – thành tích này khá mạnh ngay trên sân nhà của Google.
Nova 2 Sonic là mô hình giọng nói sang giọng nói, ngữ cảnh 1M token, đa ngôn ngữ, chủ yếu nhắm vào các tình huống hội thoại thời gian thực, có thể kết nối trực tiếp với Amazon Connect và các nhà khai thác điện thoại.
Nova 2 Omni là nỗ lực tham vọng nhất lần này: đầu vào và đầu ra đa phương thức thống nhất, văn bản, hình ảnh, video, giọng nói vào, văn bản và hình ảnh ra, một mô hình xử lý tất cả. Hãng gọi đây là "kiến trúc đầu tiên trong ngành" – có thể xử lý đồng thời 750.000 từ, âm thanh dài hàng giờ, video dài.
Cả hai mô hình cốt lõi đều được tích hợp sẵn web grounding (truy xuất mạng thời gian thực) và công cụ thực thi mã, phần này không cần cấu hình thêm.
Nova Forge: Cho phép doanh nghiệp tự đào tạo mô hình
Đây là phần thú vị nhất trong toàn bộ giải pháp. Nova Forge không phải là tinh chỉnh, mà là "đào tạo mở" – trộn dữ liệu riêng tư của doanh nghiệp ngay từ giai đoạn đào tạo – các biến thể mô hình được tạo ra gọi là Novellas.
Ngoài đào tạo cơ bản, Nova Forge còn cung cấp: môi trường đào tạo học tăng cường (gym), chưng cất dữ liệu tổng hợp, bộ công cụ AI có trách nhiệm.
Người dùng sớm bao gồm Reddit, Booking.com, Sony, Cosine AI và Nimbus Therapeutics. Chris Slowe, CTO của Reddit, cho biết họ đã thay thế nhiều mô hình khác nhau bằng Novella, sử dụng một giải pháp chính xác hơn để kiểm duyệt nội dung, hiệu quả được cải thiện rõ rệt.
Về mặt logic kinh doanh, Nova Forge đang đưa ra một lý do cho các khách hàng lớn: đừng đến API fine-tune của Anthropic hay OpenAI, hãy đến AWS để đào tạo phiên bản của riêng bạn từ cấp độ cơ bản. Điểm khác biệt này không có sản phẩm nào của các hãng AI khác có thể so sánh trực tiếp.
Nova Act: Tự động hóa trình duyệt với độ tin cậy 90%
Nova Act là một dịch vụ xây dựng agent điều khiển trình duyệt, nền tảng là một biến thể Nova 2 Lite được đào tạo đặc biệt, chạy học tăng cường.
Cách tiếp cận tương tự Computer Use của Anthropic và Operator của OpenAI, nhưng Nova Act tập trung vào độ tin cậy kỹ thuật: khách hàng sớm báo cáo đạt độ tin cậy 90% trong các quy trình làm việc thực tế. Con số này nếu đúng, đã gần đến ngưỡng có thể sử dụng cho triển khai sản xuất – nhiều sản phẩm "computer use" trong ngành có độ tin cậy thực tế trong khoảng 60-70%, khoảng cách không nhỏ.
Một số con số từ các trường hợp điển hình khá trực quan:
| Khách hàng | Kết quả |
|---|---|
| Hertz | Tốc độ giao phần mềm tăng 5 lần, loại bỏ nút thắt QA |
| Sola Systems | Tự động hóa hàng trăm nghìn quy trình làm việc mỗi tháng |
| 1Password | Giảm các bước thủ công trong quy trình đăng nhập |
| Amazon Leo (nội bộ) | Kiểm thử giảm từ vài tuần xuống còn vài phút |
Nova Act đi kèm với no-code playground, sử dụng ngôn ngữ tự nhiên để viết lệnh, cũng có thể triển khai phiên bản mã qua tiện ích mở rộng VS Code.
Amazon đang đặt cược vào điều gì
Đặt ba phần này cùng nhau, cách chơi của Amazon là: khóa doanh nghiệp trong hệ sinh thái Bedrock, từ mô hình tổng quát, đào tạo tùy chỉnh đến thực thi tự động, tất cả trong một gói.
Khả năng mô hình của Nova 2 có thể không phải là mạnh nhất ở tiên phong, nhưng đối với các doanh nghiệp đã chạy khối lượng công việc trên AWS, chi phí chuyển đổi cực kỳ thấp. Quan trọng hơn, khả năng đào tạo tùy chỉnh của Nova Forge là một hào phòng thủ khác biệt thực sự – Novella bạn đào tạo là của riêng bạn, không thể chạy trực tiếp trên nền tảng của đối thủ cạnh tranh.
Thú vị là, chính Amazon cũng đang sử dụng Nova 2: dự án thử nghiệm nội bộ Amazon Leo sử dụng Nova Act để giảm thời gian kiểm thử phần mềm từ vài tuần xuống còn vài phút, đây cơ bản là sự chứng thực chính thức.
Nhà phát triển có thể đăng ký trải nghiệm miễn phí tại nova.amazon.com/dev. Toàn bộ được triển khai qua Amazon Bedrock.
Nguồn tham khảo: Amazon introduces new frontier Nova models, a pioneering Nova Forge service for organizations to build their own models, and Nova Act for building agents (aboutamazon.com, CocoLoop, 2025-12-02)