Hôm thứ Hai, Abu Dhabi đã ký bốn thỏa thuận với OpenAI, trải rộng trên các mảng chính phủ, năng lượng và đầu tư. Thái tử Sheikh Khaled tiếp Sam Altman và chứng kiến lễ ký; lần này Altman đến dự triển lãm năng lượng Adipec.
Cụ thể nhất trong bốn thỏa thuận là dự án mang tên “Chính phủ đọc được bằng máy” (machine-readable government): chuyển các chính sách và quy định hiện hành sang định dạng mà AI đọc được, để hỗ trợ cán bộ kiểm tra hồ sơ xin cấp giấy phép và chứng nhận. Dự án do Bộ Trao quyền Chính phủ (Department of Government Enablement) dẫn dắt, và đợt thí điểm đầu tiên đã chạy tại Cơ quan Nông nghiệp và An toàn Thực phẩm Abu Dhabi, với phạm vi là nhập khẩu thực phẩm.
AI xem xét gì, cán bộ quyết định gì
Theo phía chính quyền, hệ thống thực hiện các đợt kiểm tra tuân thủ thường kỳ, mỗi đánh giá đều truy được về điều khoản tương ứng, còn quyết định cuối cùng vẫn do cán bộ đưa ra. Năng lực tính toán đặt trên các GPU nằm trong lãnh thổ UAE và chạy qua dịch vụ suy luận tại chỗ của OpenAI.
Abu Dhabi gọi đây là dự án chính phủ “AI-native” đầu tiên trên thế giới, và đó là cách nói của chính họ. Thông tin công khai không cho biết đợt thí điểm đã xử lý bao nhiêu hồ sơ, tỷ lệ đánh giá sai là bao nhiêu, hay cán bộ sửa lại kết quả của hệ thống ở mức nào. Chính những con số này quyết định chữ “hỗ trợ” có trọng lượng đến đâu.
Ba thỏa thuận còn lại gồm:
- Năng lượng: ADNOC trở thành công ty năng lượng đầu tiên dùng OpenAI Frontier; thỏa thuận có sự tham gia của G42 thông qua công ty con Inception42, và mô hình chạy trên hạ tầng suy luận đặt trong lãnh thổ UAE
- Đầu tư: quỹ đầu tư quốc gia Mubadala hợp tác với OpenAI và Inception42, đưa AI vào phân tích đầu tư, phát hiện cơ hội và đánh giá rủi ro
- Doanh nghiệp và giáo dục: Inception42 ký với OpenAI thỏa thuận năm năm nhằm đưa các mô hình tiên tiến đến chính phủ, doanh nghiệp và trường học UAE, đồng thời cùng phát triển sản phẩm cho các tổ chức lớn
Frontier là sản phẩm quản lý tác tử AI dành cho doanh nghiệp mà OpenAI ra mắt hồi tháng 2 năm nay. Những khách hàng đầu tiên gồm HP, Intuit, Oracle, Uber và các công ty khác; trước đó chưa có công ty năng lượng nào.
Trong tuyên bố, Altman cho rằng Abu Dhabi và UAE đang đặt ra một “bold, global standard” cho việc đưa AI vào khu vực công và tư. Tại Adipec, ông còn nói AI sẽ thay đổi cấu trúc kinh tế của ngành năng lượng, và ví thời điểm hiện nay như một “new Renaissance”.
Vài cột mốc trong ba năm
Nhìn cả quan hệ này như một chuỗi liền mạch, có thể thấy thỏa thuận lần này chỉ là một bước trên một con đường dài:
- Tháng 10/2023: G42 và OpenAI lần đầu hợp tác, đưa các mô hình sinh văn bản vào tài chính, năng lượng, y tế và dịch vụ công
- Tháng 5/2025: công bố Stargate UAE, dự án Stargate đầu tiên của OpenAI ở nước ngoài, quy mô dự kiến 1 gigawatt, nằm trong khu AI UAE–Mỹ công suất 5 gigawatt, do Khazna thuộc G42 phát triển, với sự tham gia của Oracle, Nvidia, Cisco và SoftBank
- Tháng 3/2026: MGX của Abu Dhabi là một trong những bên đồng dẫn dắt vòng gọi vốn 122 tỷ USD của OpenAI, với định giá sau vốn 852 tỷ USD
- Tháng 11/2026: các thỏa thuận ở tầng ứng dụng được ký; theo CNBC, vòng gọi vốn mới mà OpenAI đang thực hiện, tối đa 20 tỷ USD, do các nhà đầu tư UAE cùng đồng dẫn dắt
Từ vốn, điện, mô hình đến khách hàng, đâu đâu cũng có bóng dáng Abu Dhabi. Tuy nhiên, MGX cũng là bên đồng dẫn dắt vòng 30 tỷ USD của Anthropic hồi tháng 2, nên họ không đặt cược vào riêng một công ty nào.
Các con số về vòng gọi vốn này cũng chưa hoàn toàn khớp nhau. Phụ đề video trong cùng bài của CNBC ghi mức tối đa 30 tỷ USD, còn phần nội dung bài viết ghi 20 tỷ USD. Trang này trước đây từng đưa tin mục tiêu đã được hạ từ 30 tỷ xuống khoảng 20 tỷ USD, và ở đây chúng tôi lấy con số sau.
Những điều thông báo không nói
Kế hoạch Stargate UAE công bố trước đó là giai đoạn đầu 200 megawatt sẽ đi vào vận hành trong năm 2026; các bài đưa tin lần này đều không cập nhật tiến độ. CNBC đồng thời lưu ý rằng Trung Đông là trung tâm mới của hạ tầng AI, nhưng các xung đột kéo dài trong khu vực đang thử thách sức hấp dẫn đó.
Với mảng chính phủ, bên ngoài cũng khó đánh giá trong ngắn hạn. Độ chính xác của đợt thí điểm, kênh khiếu nại, quy tắc lưu giữ dữ liệu đều chưa được công bố; câu “mỗi đánh giá đều truy được về điều khoản” hiện chỉ là một dòng mô tả trong thông báo chính thức, và chỉ có thể đối chiếu khi Abu Dhabi hoặc OpenAI công bố dữ liệu vận hành.
Nguồn tham khảo: Gulf News, CNBC, The National, CocoLoop, The Next Web, Bloomberg; giá trị các thỏa thuận chưa được công bố, số liệu gọi vốn theo phần nội dung bài của CNBC.