45 tỷ USD là con số định giá đang được gắn với vòng gọi vốn đầu tiên của DeepSeek.
Chỉ vài tuần trước, các báo cáo vẫn nói công ty có thể gọi khoảng 300 triệu USD với mục tiêu định giá gần 10 tỷ USD. Trước đó nữa, nhà sáng lập Liang Wenfeng từng thể hiện quan điểm không cần tiền từ VC. Bản tin mới khiến toàn bộ câu chuyện đổi hướng.
Vì sao bên dẫn dắt quan trọng
Điểm đáng chú ý không chỉ là định giá tăng mạnh. Tên được nhắc tới ở vị trí dẫn dắt là China Integrated Circuit Industry Investment Fund, thường được gọi là Big Fund, quỹ đầu tư quốc gia cho ngành chip Trung Quốc.
Ra đời năm 2014 để tài trợ cho mục tiêu tự chủ bán dẫn, Big Fund lâu nay chủ yếu rót vốn vào các doanh nghiệp phần cứng như SMIC và YMTC. Theo các bản tin dẫn Financial Times, đây sẽ là khoản đầu tư đầu tiên của quỹ vào một công ty mô hình ngôn ngữ lớn của Trung Quốc.
Điều đó khiến vòng gọi vốn này khác với một thương vụ VC thông thường. Big Fund không chỉ mang tiền, mà còn mang định hướng chuỗi công nghiệp. Nếu quỹ vào DeepSeek, lộ trình tính toán của công ty gần như chắc chắn sẽ gắn chặt hơn với chip nội địa như Huawei Ascend, Cambricon và Hygon.
- Hạ tầng huấn luyện của DeepSeek có thể bám sát hơn vào lộ trình silicon Trung Quốc.
- Mô hình nội địa kết hợp chip nội địa sẽ trở thành ưu tiên chính sách công nghiệp, không chỉ là bài toán kỹ thuật.
- Việc triển khai trong khu vực chính phủ và doanh nghiệp nhà nước sẽ có thêm cơ sở chính trị.
Tencent cũng được cho là có mặt trong cuộc đàm phán. Một quỹ nhà nước đi cùng một tập đoàn internet tư nhân tạo thành cấu trúc vừa có chính sách, vừa có thị trường.
Định giá 45 tỷ USD dựa trên điều gì
Nếu dùng thước đo doanh thu của SaaS hay các công ty AI thương mại, DeepSeek rất khó định giá. Công ty chưa có lịch sử gọi vốn bên ngoài được công bố và cũng chưa công khai nhiều dữ liệu thương mại hóa. Thước đo ở đây là độ hiếm chiến lược.
DeepSeek là một trong số ít phòng thí nghiệm Trung Quốc có thể được đặt cạnh Anthropic và OpenAI trong các cuộc thảo luận về benchmark LLM toàn cầu. V4-Pro, với cấu hình được nhắc tới gồm 1,6 nghìn tỷ tham số, 49B tham số hoạt động và cửa sổ ngữ cảnh một triệu token, đã đẩy mô hình mở của Trung Quốc lên một tầng mới.
Giá trị đó còn lớn hơn khi hệ thống có thể dịch chuyển khỏi Nvidia để chạy trên chip Huawei. Với Trung Quốc, DeepSeek giống một tài sản hạ tầng AI hơn là một startup thông thường.
Dòng tiền sẽ đi đâu
Các báo cáo chưa thống nhất về quy mô vòng gọi vốn. Có nguồn nói 300-400 triệu USD, có nguồn cho biết điều khoản chưa được xác nhận. Nhưng hướng sử dụng tiền khá giống nhau: năng lực tính toán, nhân sự và chuyển dịch sang chip nội địa.
Đầu tiên là tính toán. Mô hình sau V4 đã nằm trong kỳ vọng, và việc huấn luyện MoE ở quy mô nghìn tỷ tham số vẫn cần hạ tầng lớn dù DeepSeek có tối ưu mạnh đến đâu. Việc mở rộng trung tâm dữ liệu tại Ulanqab cũng cần vốn.
Thứ hai là giữ người. ByteDance, Alibaba và các nền tảng lớn đang nâng mạnh gói đãi ngộ cho nhà nghiên cứu AI. Cách trả lương thiên về học thuật trước đây của DeepSeek khó giữ chân nhân tài trong cuộc đua hiện tại.
Thứ ba là chuyển từ CUDA sang Ascend và MindSpore. Đây không phải là một lần port đơn giản, mà là tái thiết tầng huấn luyện, ảnh hưởng trực tiếp tới tốc độ ra mô hình trong vài năm tới.
DeepSeek sau vốn nhà nước
Big Fund tham gia không có nghĩa Liang Wenfeng mất quyền quyết định ngay lập tức. Nhưng công ty sẽ phải cân bằng thêm lợi ích của nhà sản xuất chip nội địa, khách hàng chính phủ, doanh nghiệp nhà nước và chuỗi công nghiệp.
Yêu cầu công bố thông tin và khuôn khổ quản trị cũng có thể cao hơn. Chiến lược mô hình mở, API giá thấp hoặc miễn phí và ưu tiên nghiên cứu sẽ không còn chỉ là lựa chọn văn hóa của nhà sáng lập, mà trở thành cam kết đối ngoại. Cái giá của định giá 45 tỷ USD có thể lớn hơn chính con số đó.
Nguồn: DeepSeek reportedly seeks first funding round at $45 billion valuation (TechNode); China's Chip Fund in Talks to Lead DeepSeek Funding, FT Says (Bloomberg); China's AI Fund May Lead $44B DeepSeek Funding Round (Winbuzzer); CocoLoop; DeepSeek Eyes Landmark $50 Billion Valuation as China's AI Race Intensifies (YourNews)