Gần đây nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm nói về "Physical AI", nhưng phần lớn chỉ dừng ở mức trình bày – nhắc đến robot, xe tự lái, rồi vẫn đầu tư vào công ty phần mềm là xong.
Eclipse Capital đã làm một điều khác biệt. Đầu tháng 4, quỹ VC ở Palo Alto này thông báo huy động thành công 1,3 tỷ USD: một quỹ ươm tạo giai đoạn đầu trị giá 591 triệu USD và một quỹ tập trung vào giai đoạn tăng trưởng.
Số tiền không phải lớn nhất, nhưng logic đầu tư đáng để xem xét kỹ.
Không chỉ đầu tư, mà còn tự xây dựng
Đối tác Jiten Behl mô tả vòng gọi vốn này rất thẳng thắn:
"Trong hai thập kỷ qua, chúng tôi đã chứng kiến nhiều làn sóng đổi mới công nghệ… Lần đầu tiên mọi thứ chuyển từ màn hình sang thế giới vật lý."
Cách làm của Eclipse khác với VC thông thường – họ không chỉ đầu tư vào công ty bên ngoài, mà còn tự ươm tạo startup. Hiện tại, họ đang "nấu" một số hướng đi nội bộ, Behl gọi đó là "một vài ý tưởng thực sự thú vị", chủ yếu hướng đến doanh nghiệp và có thể áp dụng xuyên nhiều ngành.
Điểm đặc biệt hơn là chiến lược dữ liệu. Eclipse cố tình xây dựng danh mục đầu tư thành một mạng lưới hệ sinh thái, để các công ty xe tự lái hợp tác với công ty năng lượng, robot công nghiệp chia sẻ dữ liệu với công ty xây dựng, dùng dữ liệu chéo ngành để huấn luyện mô hình AI tốt hơn:
"Vấn đề là làm thế nào để kết nối giữa các ngành, xây dựng quy mô xuyên ngành, và dùng dữ liệu chéo ngành để tạo hào cạnh tranh."
Các công ty trong danh mục hiện tại
Danh mục đầu tư của Eclipse trải rộng trên nhiều hướng:
- Arc: Thuyền điện
- Redwood Materials: Tái chế pin và vật liệu
- Bedrock Robotics: Máy xây dựng tự hành
- Wayve: Công nghệ xe tự lái
- Mind Robotics: Robot AI công nghiệp
Điểm chung của các công ty này: đều vận hành vật thể thực trong thế giới vật lý, đều phụ thuộc vào lượng lớn dữ liệu cảm biến, và đều có cơ hội bổ sung dữ liệu cho nhau.
Tại sao là bây giờ
Mảng AI phần mềm đã cạnh tranh đến đỉnh điểm. Mô hình lớn do một số công ty chủ lực chi phối, công cụ code bắt đầu hợp nhất, hạ tầng đã có các ông lớn tham gia.
Mảng vật lý thì khác: thách thức lớn hơn, rào cản cao hơn, dữ liệu khan hiếm hơn, và các ông lớn không thể sao chép nhanh. Lợi thế cạnh tranh thực sự đến từ tích lũy dữ liệu cảm biến, kinh nghiệm kỹ thuật và quan hệ ngành, chứ không phải từ sức mạnh tính toán.
Logic của Eclipse là: dùng 1,3 tỷ USD để xây dựng hào dữ liệu ở giai đoạn đầu, khi người khác nhận ra cơ hội Physical AI thì hào đã được đào xong.
Một quan sát thú vị là sự cạnh tranh khốc liệt trong AI phần mềm đang đẩy dòng tiền thông minh sang thế giới vật lý. Bước ngoặt này ngày càng rõ rệt trong năm 2026.
Nguồn tham khảo: CocoLoop, VC Eclipse has a new $1.3B to back — and build — 'physical AI' startups (TechCrunch)