Ngày 6 tháng 10, công ty AI doanh nghiệp Sierra và Meta cùng công bố Personal Agent Protocol (giao thức AI agent cá nhân) — một tiêu chuẩn mở quy định cách các AI agent cá nhân giao tiếp với doanh nghiệp, ai cũng có thể triển khai. Tham gia soạn thảo còn có Walmart, Shopify, Stripe, công ty phần mềm chăm sóc khách hàng Genesys, cùng hai công ty Rocket và Instinct; bên khởi xướng cho biết hoan nghênh thêm đối tác tham gia.
Bản đặc tả v0.1 dự kiến công bố vào cuối tháng này, sau đó sẽ có các buổi hội thảo thiết kế và một bản triển khai tham khảo. Thông báo được ký tên bởi hai đồng sáng lập Sierra, Bret Taylor và Clay Bavor.
Giao thức này giải quyết vấn đề gì
Hiện tại khi một AI agent truy cập trang thương mại điện tử hay hệ thống chăm sóc khách hàng, doanh nghiệp hầu như không phân biệt được đó là người hay máy, càng không biết agent này đang hành động thay ai và được cho phép làm đến đâu. Giao thức này muốn đưa ra một bộ quy tắc chung để xử lý ba việc: xác thực danh tính, cấp quyền từ người tiêu dùng, và giúp doanh nghiệp thấy được agent đã làm gì trên trang web, API và agent chăm sóc khách hàng của mình.
Về thiết kế cụ thể, giao thức được xây dựng trên nền OAuth. Agent có thể vào trước với tư cách khách, xem hàng tồn kho, xem chính sách đổi trả; sau khi người dùng đăng nhập, mới quyết định cấp quyền chỉ đọc hay quyền có thể ghi. Một phiên làm việc có thể tiếp diễn qua nhiều kênh — câu hỏi hỏi trước khi đăng nhập và đơn hàng sửa sau khi đăng nhập được tính là cùng một lượt truy cập.
Có ba đường để kết nối: truy cập trực tiếp trang web doanh nghiệp; gọi API doanh nghiệp qua các chuẩn như MCP, OpenAPI; hoặc trò chuyện với agent chăm sóc khách hàng của doanh nghiệp. Thông báo cho biết các mở rộng sau này sẽ gồm quyền chi tiết hơn ở cấp hành động, thông báo đẩy về trạng thái đơn hàng và chuyến bay, cùng phần mở rộng cho thanh toán.
CEO Genesys, Tony Bates, phát biểu trong thông báo:
"Personal AI is creating a new front door to the enterprise. Brands need a trusted way to know who an agent represents."
Đại ý là AI cá nhân đang trở thành một cánh cửa mới để tiếp cận doanh nghiệp, và các thương hiệu cần một cách đáng tin để biết một agent đang đại diện cho ai.
Đặt cạnh các giao thức đã có
Hơn một năm qua, đã có nhiều giao thức liên quan đến agent ra đời, mỗi giao thức quản một khâu khác nhau:
| Giao thức | Dẫn đầu | Quản lý gì |
|---|---|---|
| MCP | Anthropic | Cách agent gọi công cụ và dữ liệu bên ngoài |
| A2A | Cách agent hợp tác với agent khác | |
| Agentic Commerce Protocol | OpenAI, Stripe | Agent hoàn tất đặt hàng, thanh toán ngay trong khung chat |
| Personal Agent Protocol | Sierra, Meta | Agent vào doanh nghiệp với danh tính của ai, quyền hạn đến đâu |
Giao thức mới xếp MCP là một trong các đường kết nối có thể dùng, còn định vị bản thân nghiêng về "lớp danh tính và cấp quyền", có thể dùng song song với các giao thức trước. Vị trí của Stripe khá đặc biệt: công ty này đứng cả hai phía — giao thức thanh toán của OpenAI và giao thức mới này — cho thấy công ty thanh toán muốn giữ chỗ ở khâu thu tiền trong mọi kiểu cửa ngõ agent.
Ai còn chưa tham gia
Trong danh sách khởi xướng có đại diện của bán lẻ, thương mại điện tử, thanh toán, chăm sóc khách hàng, nhưng phía nhà sản xuất mô hình chỉ có Meta. OpenAI, Google, Anthropic đều có sản phẩm trợ lý cá nhân riêng và từng dẫn đầu giao thức của mình; liệu họ có tham gia, khi nào lên tiếng, hiện chưa có phản hồi công khai.
Về phần Meta, lượng người dùng trợ lý Meta AI rất lớn, nên lợi ích của giao thức này với Meta khá trực tiếp: khi agent của hãng đặt hàng trên Walmart, sẽ có một bộ thông tin xác thực danh tính được bên bán chấp nhận. Còn về cấu trúc quản trị của giao thức — có giao cho một tổ chức trung lập quản lý hay không — thông báo chưa nói đến, phải chờ bản đặc tả v0.1 ra mắt mới rõ.
Nguồn tham khảo: blog chính thức của Sierra, CocoLoop, CNBC, The Next Web; danh sách khởi xướng, thiết kế kỹ thuật và lịch trình đặc tả v0.1 lấy theo thông báo chính thức của Sierra.