Cổ phiếu Intel đã tăng 240% trong năm 2026. Không cổ phiếu bán dẫn nào khác trong năm nay theo kịp mức tăng đó.
Nguyên nhân trực tiếp nhất là một báo cáo của Wall Street Journal hôm thứ Sáu tuần trước: Apple và Intel đã đàm phán hơn một năm và đã ký thỏa thuận sơ bộ để Intel gia công chip cho Apple.
Chip dòng M cho Mac và iPad có thể bắt đầu được sản xuất tại nhà máy Intel sớm nhất từ năm 2027. iPhone có thể phải chờ thêm một năm, đến 2028.
Apple bắt đầu mở khóa thế độc quyền của TSMC
Trong hơn 20 năm, hợp đồng gia công chip tự thiết kế của Apple về cơ bản chỉ dành cho một công ty: TSMC. Từ các bộ xử lý dòng A đầu tiên đến M5 và M5 Pro, toàn bộ Apple Silicon đều đi ra từ dây chuyền TSMC.
Giờ cánh cửa đó đã mở.
WSJ mô tả hai bên đã đàm phán dày đặc hơn một năm và hoàn tất thỏa thuận chính thức trong vài tháng gần đây.
Tiếp theo cần nhìn vào ba điểm:
- Sản phẩm nào chuyển trước: nhà phân tích Apple Ming-Chi Kuo năm ngoái cho rằng bước đầu có thể bắt đầu với phần cứng Mac cấp thấp, không phải dòng Pro.
- Bao nhiêu đơn hàng sẽ về Intel: con số chưa được công bố. Nhưng Apple xuất xưởng hơn 200 triệu iPhone mỗi năm, cộng thêm hàng chục triệu iPad và Mac. Chỉ cần cắt 10% cho Intel cũng đã là hợp đồng hàng chục tỷ USD.
- TSMC sẽ phản ứng ra sao: hiện chưa có phản hồi chính thức, nhưng Apple đã đặt một lá bài dự phòng trước mặt TSMC.
Trump trực tiếp làm người trung gian
Đây không chỉ là chuyện kinh doanh. WSJ cho biết Tổng thống Trump đã trực tiếp thúc giục Tim Cook dùng Intel tại Nhà Trắng.
Sức nặng của cú thúc này không khó hiểu.
Chính phủ Mỹ hiện nắm khoảng 10% cổ phần Intel sau khoản đầu tư trực tiếp của Bộ Tài chính năm ngoái. Mỗi đơn hàng lớn Intel nhận được đều làm tăng giá trị ghi sổ của phần sở hữu đó. Theo nghĩa này, việc Trump thúc đẩy thương vụ cũng là quản lý định giá cho danh mục tài sản của chính phủ.
Logic sâu hơn là năng lực gia công trong nước. Nhà máy Arizona của TSMC đã vận hành, nhưng công suất còn xa mới đủ hấp thụ toàn bộ nhu cầu Apple. Intel là bên duy nhất trong lãnh thổ Mỹ có khả năng mở rộng đến quy mô Apple.
Nếu thương vụ này được ký và vận hành, mảnh ghép lớn nhất trong kế hoạch “đưa bán dẫn về Mỹ” coi như đã vào vị trí.
Câu chuyện phía Intel
Intel Foundry Services bắt đầu đổ tiền vào chiến lược này từ năm 2021 dưới thời Pat Gelsinger. Sau năm năm chi tiêu, các đơn hàng lớn vẫn không kéo về được. Mảng CPU bị AMD đánh mạnh, còn mảng foundry không được Apple, Nvidia hay AMD chọn.
Bước ngoặt bắt đầu từ năm ngoái. Sau khi chính quyền Trump mua cổ phần, tin đàm phán với Bộ Quốc phòng, SpaceX và Apple lần lượt xuất hiện.
Đến khi bài WSJ ngày 8 tháng 5 được công bố, cổ phiếu Intel đã đứng vững trên 120 USD. Cộng thêm đà tăng từ tin Apple được xác nhận, mức tăng cả năm lên tới 240%. Cùng kỳ, Nvidia chỉ tăng 6,3%. Một năm trước, không ai dễ hình dung phép so sánh này.
Chi tiết công nghiệp đáng xem hơn giá cổ phiếu
Vì sao Apple chuyển hướng lúc này? Có ba lý do.
Thứ nhất, công suất TSMC chạm trần. Năng lực 2nm/A14 của TSMC đã được đặt trước đến giữa năm 2027. Ngay cả khi Apple muốn tăng đơn, họ cũng khó chen vào hàng chờ.
Thứ hai, nhu cầu chip AI đang siết chặt công suất foundry. Nvidia, AMD và Broadcom đều tranh giành công suất TSMC. Nhu cầu iPhone hằng năm của Apple ổn định, nhưng ổn định không đồng nghĩa với được ưu tiên.
Thứ ba, rủi ro địa chính trị. Rủi ro chuỗi cung ứng quanh Đài Loan không cần nói dài. Ba năm qua, Apple liên tục diễn tập việc phân tán sang Mỹ và Ấn Độ. Thương vụ này là bước chuyển về chất.
Cái giá là gì? Lịch sử yield quy trình của Intel vẫn kém TSMC. Khi Apple giao một phần mạch sống của dòng M cho Intel, ít nhất hai thế hệ sản phẩm đầu tiên sẽ phải mang rủi ro “yield có gặp vấn đề hay không”.
Cook có vẻ sẵn sàng chịu rủi ro đó. Đây mới là điểm đáng nói nhất của tin này.
Điều này có nghĩa gì với ngành AI
Liên quan trực tiếp là thế hệ Apple Silicon tiếp theo, có thể là M6 và M7, sẽ mang năng lực AI trên thiết bị mạnh hơn. Nếu yield foundry của Intel ổn định, dòng sản phẩm Apple Intelligence sẽ có nền tảng phần cứng dễ kiểm soát hơn.
Liên quan gián tiếp là một chuỗi cung ứng chip AI “sản xuất tại Mỹ” khác, ngoài Nvidia và AMD, đã được bật sáng. Intel không chỉ gia công cho Apple; họ cũng đang đàm phán với Reflection AI, SpaceX và Lầu Năm Góc. Nếu thỏa thuận Apple-Intel chạy được, làn sóng tiếp theo tìm đến Intel có thể là các công ty AI thế hệ hai muốn tự thiết kế chip, như OpenAI hoặc Anthropic.
Nvidia còn có thể bình thản bao lâu sẽ phụ thuộc vào việc Intel ngồi vững đến đâu ở vị trí nguồn cung thứ hai này.
Nguồn: Apple and Intel have reached a deal to produce future chips (9to5Mac); Intel shares soar on Apple chip deal report. Here's why it signals a total pivot for chipmaking (CNBC); CocoLoop, Apple reportedly strikes deal for Intel to make some of its chips (Tom's Hardware)