Sau khi Jensen Huang từ chức CEO Nvidia, những người bất an đầu tiên là loạt startup AI lớn lên nhờ các tấm séc của Nvidia. Theo dữ liệu PitchBook mà TechCrunch dẫn hôm 13/11, năm nay Nvidia đã tham gia 105 vòng gọi vốn, và ở nhiều vòng họ là nhà đầu tư rót nhiều tiền nhất.
“It’s like a bomb went off.” (Cứ như vừa có một quả bom nổ.) Đó là cảm giác của một nhà sáng lập hãng đám mây mới khi nghe tin này.

Phần lớn các tấm séc do chính Jensen Huang quyết
Ở Nvidia, đầu tư vào công ty nào và bao nhiêu phần lớn do cá nhân Jensen Huang quyết định. Umesh Padval, đối tác quản lý của Seligman Ventures, nói với TechCrunch rằng hầu hết các quyết định đầu tư quan trọng của Nvidia vào startup đều đến từ chính ông Huang. Ông Padval quen biết ông Huang nhiều năm và từng cùng ngồi trong hội đồng quản trị Mellanox, công ty sau đó được Nvidia mua lại với giá khoảng 7 tỷ USD.
Người kế nhiệm có phong cách khác. Quyền CEO của Nvidia là Colette Kress, nguyên giám đốc tài chính. Một nhà đầu tư nhận xét: “She’s much more conservative” (Bà ấy thận trọng hơn nhiều), và cho rằng bà sẽ không chi nhiều tiền như vậy để nâng đỡ hệ sinh thái giai đoạn đầu. Những nhận định này đều đến từ các nhà đầu tư giấu tên; Nvidia chưa công khai bình luận về nhịp độ đầu tư, và hiện chưa thể xác minh liệu bà Kress có thực sự thắt chặt hay không.
Nvidia từng đặt cược nặng nhất vào ba nhóm công ty: hãng đám mây mới, nhà cung cấp dịch vụ suy luận và các nhóm mô hình mã nguồn mở. Những ví dụ đã được công bố gồm: đầu tư vào CoreWeave từ trước khi công ty này niêm yết; tham gia hai vòng gọi vốn của Crusoe, trong đó có vòng Series E trị giá 1,4 tỷ USD; năm nay mua Hugging Face với giá khoảng 13 tỷ USD, thương vụ dự kiến hoàn tất vào năm 2027; ngoài ra còn nắm cổ phần tại Mistral AI, Lambda và Black Forest Labs. Theo báo cáo trước đó của Wall Street Journal, năm ngoái Nvidia góp 800 triệu USD trong vòng Series B 2 tỷ USD của Reflection AI, khi công ty mô hình mã nguồn mở này chưa có doanh thu đáng kể.
Một nhà đầu tư mạo hiểm tiết lộ cách làm phổ biến: các công ty hạ tầng cần GPU trị giá từ 100 triệu đến 500 triệu USD thường nhận trước từ Nvidia một nửa số tiền cần thiết, với mức định giá khởi điểm 1 tỷ USD; các nhà đầu tư khác thấy Nvidia có tên trong danh sách cổ đông mới dám theo. “When Nvidia was on the cap table, everyone felt safe.” (Khi Nvidia có tên trong danh sách cổ đông, ai cũng thấy yên tâm.) Ông Padval nói.
Kỳ vọng của giới đầu tư là Nvidia sẽ kén chọn hơn: ít dự án mới hơn, các tấm séc rót vốn tiếp cho dự án cũ nhỏ đi, và định giá cũng giảm theo.
Google, Amazon có thể lấp chỗ trống không
Có người kỳ vọng các tập đoàn lớn sẽ tiếp quản. Dharmesh Thakker, đối tác điều hành của Battery Ventures, dự đoán các hãng công nghệ lớn sẽ tranh giành “chiếc vương miện đầu tư” mà Nvidia để lại, và cuộc đua sẽ xoay quanh việc ai có sản phẩm tốt, có hệ sinh thái đủ sức đối trọng với CUDA, và có đủ tiền để nuôi cả hệ sinh thái đó.
Ông Thakker đồng thời tỏ ra hoài nghi. Google, Amazon, Microsoft và AMD có thể đầu tư vào một số startup đã trưởng thành để quảng bá chip và đám mây của mình, nhưng ông không tin các hãng này sẽ như Nvidia, rót hàng trăm triệu USD vào những công ty hạ tầng chưa có doanh thu.
Điểm khác nhau của hai logic đầu tư nằm ở đây. Khi Nvidia đầu tư vào một hãng đám mây mới, số tiền đó được dùng để mua card của Nvidia, nên tiền nhanh chóng quay về; còn khi một hãng đám mây đầu tư vào cùng loại công ty đó, thực chất là đang nuôi đối thủ cạnh tranh của chính mình. TechCrunch cũng nêu mặt còn lại: Nvidia dùng những tấm séc hào phóng để khóa một loạt công ty vào chip của mình, qua đó củng cố vị thế thị trường; khi họ rút tay, các đối thủ lại có thêm khoảng trống. Trùng hợp là tuần này Google vừa ra mắt hai con chip mới.
Phía mô hình mã nguồn mở
Nathan Lambert, nhà nghiên cứu tại AI2, hôm 14/11 viết bài nhận định việc ông Huang rời vị trí là một bước lùi lớn đối với hệ sinh thái mô hình mã nguồn mở của Mỹ. Ông viết rằng mục tiêu số một của Nvidia lúc này là ổn định tình hình và giao hàng đúng hạn cho khách trong 24 tháng tới; nguồn vốn cho những canh bạc mã nguồn mở kiểu “nhà sáng lập” của ông Huang rất có thể sẽ bị cắt.
Ông Lambert cho rằng nhóm Nemotron của chính Nvidia có tham vọng và có nhân sự giỏi, nhưng chưa đạt đến mức có thể tuyên bố thành công. Mô hình trọng số mở có thành tích tốt nhất gần đây ở Mỹ là Inkling 2 Small của Thinking Machines, vẫn còn cách Kimi K3.1 Pro của Moonshot AI một khoảng. Ông trích lời Dylan Patel, CEO SemiAnalysis, trong một podcast: “It’s not money, it’s talent, man.” (Thiếu không phải là tiền, mà là nhân tài.)
Với các nhóm mô hình mã nguồn mở của Trung Quốc, nếu diễn biến đúng như nhận định của ông Lambert, bên chịu chi nhất trong phe mã nguồn mở Mỹ sẽ là bên buông tay trước, và tốc độ đuổi theo Kimi, DeepSeek, GLM có thể chậm lại. Thương vụ Nvidia mua Hugging Face vẫn đang trong quy trình; sau khi hoàn tất, chiến lược nền tảng có thay đổi hay không hiện chưa có thông tin công khai.
Nguồn tham khảo: TechCrunch, Interconnects, CocoLoop, Wall Street Journal; số vòng gọi vốn theo thống kê của PitchBook, số tiền của từng khoản đầu tư theo thông tin được công bố công khai.