Thông thường, ngành AI có vài tháng bùng nổ, sau đó là giai đoạn tiêu hóa tương đối yên tĩnh. Nhưng tháng 4 năm 2026, dường như mọi đường cong bùng nổ đều chồng lên nhau.
Anthropic, OpenAI, Google, Meta, xAI – những công ty này gần như đồng loạt dồn các sản phẩm trọng điểm vào khoảng thời gian này. Có nhà nghiên cứu nói vui rằng đây là tháng cạnh tranh khốc liệt nhất trong lịch sử AI, và nhận định này có thể không phóng đại.
Những quân bài trên bàn cờ hiện tại
Claude Mythos (Anthropic)
Một vụ rò rỉ mã nguồn gần đây của Anthropic đã vô tình để lộ một mô hình có tên mã là Mythos. Công ty sau đó xác nhận đây là mô hình AI mạnh nhất mà họ từng phát triển, được định vị cao hơn Opus.
Hiện tại, quyền truy cập sớm chỉ được cấp cho các đối tác trong lĩnh vực an ninh mạng. Chưa có xác nhận chính thức về ngày phát hành công khai, nhưng giới trong ngành ước tính có khoảng 25% khả năng ra mắt trong tháng 4.
GPT-5.5 (mã Spud, OpenAI)
OpenAI vừa phát hành GPT-5.4, mô hình chính đầu tiên tích hợp khả năng lập trình đỉnh cao (từ GPT-5.3-codex) vào kiến trúc suy luận tổng quát, cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong các tác vụ agentic.
Trong khi đó, thế hệ tiếp theo với tên mã nội bộ Spud – có lẽ là GPT-5.5 – đã hoàn thành quá trình tiền huấn luyện, dự kiến công bố trong quý 2, ngày cụ thể chưa được ấn định.
Gemini 3.1 Pro (Google)
Về điểm chuẩn, đây là một trong những mô hình có điểm số cao nhất trong các đánh giá công khai hiện nay:
- ARC-AGI-2: 77,1%
- GPQA Diamond: 94,3%
Giá cả ngang bằng với thế hệ trước, nhưng vượt trội so với các mô hình chính thống khác trong các tác vụ suy luận khoa học khó.
Grok 4.20 (xAI)
Grok của xAI đi theo một hướng khác – kiến trúc đa tác tử song song. Nói đơn giản, bốn tác tử chuyên biệt tranh luận nội bộ trước khi đưa ra câu trả lời.
Cấu trúc này có thể có lợi thế độc đáo trong phân tích vấn đề đối kháng và suy luận đa góc nhìn. Dữ liệu thử nghiệm thực tế hiện còn ít, nhưng bản thân kiến trúc là một hướng đi thú vị.
Llama 4 (Meta)
Dòng sản phẩm nguồn mở hàng đầu của Meta, hai phiên bản:
- Scout: 109B tham số
- Maverick: 400B tham số
Cả hai đều hỗ trợ cửa sổ ngữ cảnh 10 triệu token và được cấp phép nguồn mở. Đối với các nhà phát triển không muốn bị ràng buộc bởi mô hình đóng nhưng cần khả năng xử lý ngữ cảnh lớn, Llama 4 là một lựa chọn thực tế.
Chi phí thực sự đã thay đổi trong vòng này
| Mô hình | Định giá token đầu vào ($/triệu) |
|---|---|
| DeepSeek V4 | ~$0,14 |
| DeepSeek V3.2 | ~$0,27 |
| Qwen 3.5 | Nguồn mở, có thể tự triển khai |
| Claude Opus 4.6 | ~$15,00 |
| Dòng GPT-5 | $15,00+ |
Giá của Claude Opus 4.6 cao gấp khoảng 36 lần DeepSeek V4. Trong các tình huống gọi API khối lượng lớn, đây không phải là khoảng cách có thể bỏ qua.
Bản chất của cuộc cạnh tranh này đã thay đổi?
Trước đây, dẫn đầu về năng lực AI đồng nghĩa với dẫn đầu thị trường. Giờ đây, logic này bắt đầu lung lay.
Các mô hình đóng thực sự có lợi thế trong những loại tác vụ khó nhất, như suy luận đa bước phức tạp hay thử thách lập trình tiên tiến nhất. Nhưng các nhà phát triển hàng ngày gặp những tác vụ này thường xuyên đến đâu? Câu trả lời là: không nhiều.
Hầu hết nhu cầu kỹ thuật hàng ngày, DeepSeek V4 hoặc Qwen 3.5 đã đủ dùng, và chênh lệch giá lên tới một bậc độ lớn.
Đó là lý do cuộc cạnh tranh vòng này có cảm giác hơi khác – không chỉ là ai thắng bài kiểm tra chuẩn, mà ngưỡng "đủ dùng" đã bị kéo xuống bởi các mô hình nguồn mở/Trung Quốc rẻ hơn hàng chục lần.
Các nhà sản xuất mô hình đóng giờ phải chứng minh, không chỉ là "tôi mạnh nhất", mà là "tôi mạnh hơn đối thủ rẻ hơn ba mươi lần đủ nhiều để bạn đáng trả khoản chênh lệch này".
Câu hỏi này có thể sẽ có câu trả lời rõ ràng hơn sau tháng 4.
Nguồn tham khảo: AI Models in April 2026: Every Major Release,CocoLoop, Leak, and What Comes Next (RenovateQR.com); ChatGPT vs Claude vs Gemini vs DeepSeek April 2026 Benchmarks (Tech-Insider.org)