Ammaar Reshi, trưởng nhóm sản phẩm và thiết kế của Google AI Studio, vừa đăng một đoạn video: trên chiếc iPhone Duo, điện thoại gập của Apple, đang chạy đầy đủ giao diện Windows 11. Anh cho biết dự án này được làm bằng Gemini 4 Carbon.
“I used Gemini 4 Carbon to get Windows 11 running on my iPhone Duo!”
Nghĩa là: tôi đã dùng Gemini 4 Carbon để chạy Windows 11 trên chiếc iPhone Duo của mình.
Có người hỏi tác tử đã làm việc bao lâu, Reshi trả lời rằng tác tử chạy bằng Swarm trong hai giờ. Dự án có tên WindowsiOS và mã nguồn đã được mở.
Chạy được bằng cách nào
Theo Windows Latest, WindowsiOS chạy Windows 11 24H2 bản ARM trong một máy ảo ngay trên điện thoại, không dùng streaming đám mây hay kết nối từ xa.
Máy không bị jailbreak. Apple hạn chế việc dùng khung ảo hóa phần cứng, nên dự án chuyển sang giải pháp phần mềm, dùng dịch mã JIT (just-in-time) để thực thi mã ARM64; khi quay lại iOS, tệp cá nhân và ứng dụng của người dùng không bị ảnh hưởng. Trong máy ảo có sẵn firmware, bộ nhớ, card mạng, thiết bị nhập USB và thiết bị âm thanh mà Windows nhận diện được: mạng của điện thoại hiện ra trong Windows như một card Ethernet, âm thanh phát ra từ loa iPhone, và đầu vào micro cũng được chuyển ngược về Windows.
Với ứng dụng Windows truyền thống, dự án hỗ trợ lớp dịch mã Prism của Microsoft, nên một số chương trình x86 và x64 có thể chạy, nhưng không đảm bảo tương thích hoàn toàn.
Màn hình gập được tận dụng khá khéo. Khi mở hết cỡ, Windows chiếm trọn màn hình; khi gập nửa chừng, máy chuyển sang dạng laptop, nửa trên hiển thị desktop, nửa dưới là bàn phím ảo và bàn di chuột đa điểm. Reshi mô tả bàn phím có bố cục phím chocolate 6 hàng, kèm F1 đến F10 và một phím Copilot. Màn hình trong của iPhone Duo rộng 7,6 inch, dùng như một chiếc máy tính vẫn khá chật.
Ngưỡng cửa và cái giá phải trả
Muốn tự cài thì rào cản không thấp. Theo tài liệu của dự án, bạn cần một chiếc Mac dùng chip Apple Silicon, bộ công cụ phát triển và một bản image Windows 11 ARM; dung lượng cài đặt khoảng 12GB. Dự án dùng bản image đã được tinh giản, và script tối ưu sẽ tắt bảo vệ thời gian thực của Defender cũng như các dịch vụ nền của Windows Update để tiết kiệm tài nguyên, nên độ an toàn khi dùng hằng ngày bị giảm đi.
Reshi nói tốc độ chạy “gần như bản địa”, nhưng không đưa ra số liệu đo so sánh, và Windows Latest cũng cho biết họ chưa tự kiểm tra. Hiệu năng thực tế ra sao hiện chưa thể xác minh.
Chuỗi chuyển nền tảng những năm gần đây
Đặt sự việc vào dòng thời gian sẽ thấy rõ hơn. Đầu năm 2020, Microsoft ngừng hỗ trợ Windows 10 Mobile, và điện thoại Windows từ đó rút lui. Vài tuần trước, Windows Latest từng đưa tin về một lập trình viên khác nhờ AI mà cài được iOS 26 lên Surface Duo 2, thiết bị Microsoft đã bỏ rơi. Lần này hướng đi đảo ngược: Windows 11 chạy trên chiếc máy gập của Apple.
Điểm chung của hai dự án là đều giao phần lớn công việc thích ứng ở tầng thấp cho AI. Thiếu trình điều khiển, thiết bị ảo, dịch lệnh, những việc trước đây phải do một nhóm nhỏ am hiểu nhân hệ điều hành từ từ tích lũy, nay một trưởng nhóm sản phẩm dẫn theo các tác tử đã có bản demo chạy được sau hai giờ. Tất nhiên, từ chỗ demo chạy được đến chỗ dùng hằng ngày vẫn còn một quãng dài; tối ưu cảm ứng, thời lượng pin, nhiệt độ, những vấn đề này trang dự án đều chưa đề cập.
Nguồn tham khảo: Windows Latest, CocoLoop, trang dự án WindowsiOS; bài của Windows Latest được dùng để đối chiếu dung lượng cài đặt, cách vận hành và khả năng hỗ trợ Prism.