Ngày 2/10, Apple đăng thông báo trên trang tin dành cho nhà phát triển, cho biết sẽ điều chỉnh cách cấp quyền Truy cập toàn bộ đĩa (Full Disk Access) trên macOS: từ nay, để một ứng dụng được cấp quyền này, người dùng phải thực hiện một “hành động rất rõ ràng”. Thông báo không nói cụ thể giao diện sẽ thay đổi ra sao, cũng không đưa ra thời điểm áp dụng.
Thông báo nhắc riêng đến các tác nhân AI. Nguyên văn:
"As AI agents become increasingly capable and autonomous, the risks associated with this level of access will grow substantially."
(Khi các tác nhân AI ngày càng có năng lực và tự chủ hơn, rủi ro gắn với mức độ truy cập này sẽ tăng đáng kể.)
Một quyền được thiết kế cho phần mềm sao lưu
Theo chính Apple, các giao diện mà macOS cung cấp cho nhà phát triển đều đi kèm một lớp kiểm soát để bảo vệ dữ liệu riêng tư của người dùng, còn Truy cập toàn bộ đĩa “phần lớn bỏ qua các lớp kiểm soát đó” — quyền này ra đời để phần mềm sao lưu trên Mac hoạt động được bình thường.
Apple viết trong thông báo rằng cách một số nhà phát triển sử dụng quyền này có thể khiến người dùng phơi bày toàn bộ dữ liệu trên máy mà không hoàn toàn ý thức được điều đó, bao gồm tệp tin, email, tin nhắn và cả lịch sử trình duyệt. Với các ứng dụng nhắn tin, quyền riêng tư của người đang chat với người dùng cũng bị ảnh hưởng. Nhà nghiên cứu an ninh macOS Patrick Wardle giải thích thẳng với báo chí: có được quyền này gần như đọc được mọi tệp không thuộc root trên máy, kể cả cơ sở dữ liệu chat của Messages, lịch sử trình duyệt và cookie. Apple không nêu tên bất kỳ công ty nào.
Phía sau là tranh cãi về việc Muse đọc tin nhắn
Về thời điểm, thông báo này xuất hiện ngay sau một tranh cãi quanh Muse — tác nhân AI cá nhân của Meta. Cuối tháng 9, Jason Aten, chuyên mục gia của Inc., viết rằng bản Muse trên Mac đã gửi cho anh một thông báo chủ động có nội dung liên quan đến cuộc trò chuyện riêng giữa anh và một đồng nghiệp trên Apple Messages, trong khi anh chưa từng cho phép Muse đọc tin nhắn.
David Singleton của Meta Superintelligence Labs phản hồi rằng tính năng tích hợp với Messages là do người dùng tự kích hoạt:
"Your Muse can only read Messages content if macOS system-level Full Disk Access is granted and the Messages connector is enabled."
(Muse của bạn chỉ đọc được nội dung Messages nếu quyền Truy cập toàn bộ đĩa ở cấp hệ thống macOS đã được cấp, và bộ kết nối Messages đã được bật.)
Theo Ars Technica, trong tuần này Wardle đã lên tiếng nghi ngờ cách giải thích đó của Meta. Hai bên vẫn chưa thống nhất, và hiện chưa có bên thứ ba nào kiểm chứng được Aten đã đồng ý ở bước nào. Trước đó, Wardle từng công bố một lỗ hổng trong ứng dụng Muse trên Mac: một tùy chọn cấu hình ẩn có thể bị chương trình cục bộ ghi đè, và Meta đã phát hành bản vá khẩn cấp cho lỗi này.
Những gì người dùng Mac có thể làm trước mắt
Trước khi thay đổi này chính thức áp dụng, người dùng không có nhiều việc để làm, nhưng có một việc rất đơn giản: mở System Settings → Privacy & Security → Full Disk Access, xem danh sách ứng dụng nào đang có quyền này.
Trong năm qua, số ứng dụng AI cài trên Mac ngày càng nhiều, có cái là ứng dụng desktop của các hãng công nghệ lớn, có cái là trợ lý cục bộ và công cụ năng suất do các nhà phát triển độc lập, nhỏ hơn làm ra. Để một tác nhân AI giúp sắp xếp tệp, đọc tin nhắn, tổng hợp email, nó cần phạm vi đọc dữ liệu tương ứng, và một số ứng dụng chọn cách đơn giản nhất là hướng người dùng mở luôn Truy cập toàn bộ đĩa. Một khi công tắc đó được mở, phạm vi dữ liệu ứng dụng có được sẽ lớn hơn rất nhiều so với những gì tác vụ đó thực sự cần.
Thay đổi phía nhà phát triển cũng có thể đoán trước. Những ứng dụng phụ thuộc vào quyền này nhiều khả năng sẽ phải thêm một bước xác thực, và người dùng rời bỏ sẽ xảy ra ngay ở bước đó. Apple gọi lý do siết quy định này là “tác nhân AI”, nên việc nhóm ứng dụng này bị soi kỹ hơn trong các vòng kiểm duyệt sau này cũng là điều có thể đoán được. Apple vẫn chưa nói cụ thể giao diện sẽ thay đổi thế nào, có đi kèm bản macOS mới hay không, và các quyền đã cấp từ trước có bị yêu cầu xác nhận lại hay không.
Nguồn tham khảo: Thông báo của Apple trên trang tin nhà phát triển, Ars Technica, CocoLoop, TechCrunch; nguyên văn phát biểu của Apple và phạm vi quyền truy cập dựa theo thông báo chính thức của nhà phát triển, phản hồi của Meta trích từ phát biểu công khai của David Singleton.